Stads Nieuws. genamen welen dat zij daar niets te stellen had den, dat een algemeene erfgenaam heer en mees ter was, en dat er een testament was dat zegde dat al wie de zegels zou durven doen stellen, uitge sloten was. Hoe vindt gij zulken jesuietentrek Niet alleen alles meepakken, maar nog de erfgenamen beletten te zien wat zij verliezen, en hun den mond stoppen met eene aalmoes. Wal er ook van zij, het testament geeft aan de erfgenaamen van 't bloed omtrent 7 duizend fr. te verdoelen in zoovele paarten, dat ieder zoo wat 300 fr. zal trekken, 300 franken! eene aimoes voor het bloed, en heheel de fortuin, het kapitaal van twee maal honderd duizend frankengeblazen, grootpapa, geblazen Ziedaar hoe men handelt. Terwijl de burgers zich hier vereenigen en hunne schoenen van hunne voeten loöpen om de weezen te herbergen en te dekken, zijn er mannen die er op loeren om aan de weezen af te nemen het geen hun toekomt, en zich de fortuin toe te eigene, op welke deze recht hadden. Als hier een gezelschap eene vertooning geeft om de noodlijdenden te helpen, dan prediken de jesuieten er tegen en spreken van goddeloos werk. Maar ais er ouderlooze weezen zijn, die recht heb ben om iels te trekken, dan pakt men 'l hun af; dat is niet goddeloos, niet waar M. J es niet? Dat is verdienstcliijk, dat is heilig, dat is rechvaardig. Zie, zulke daden roepen wraak bij den Heer, en niet zonder rede staat het openbaar gevoelen op tegen zulk schreeuwend onrecht. Ha, iedereen begrijpt dat geheel de samenle ving door zulke snoodheden bedreigd wordt. Elk begrijpt, dat hetgeen heden aan ander treft, morgen u ook kan voor de deur staan. Hodié, mi hi, eras tihimogen de erfgena men tot de onverschilligen zeggen, indien niet ein delijk de verontwaardiging van 't volk paal en perk stelt aan zoovele schandelijke rooverijen. {iVordt voortgezet). Artillcriè. Dezer week, r^et het afbreken van het huis letst bewoond door den heer Flamand, kleërmaker, in de Hondstraat, heeft men de overblijfsels ontdekt van de vensters (Bouwtrant Re naissance) der kapel van het klooster der Geschoeide karme lieten, tegenwoordig de Magazijnen van den heer J. Valcke- Hage. Wij denken onze lezers aangenaam te zijn met hun in het kort de verschiilige lotveranderingen te doen kennen wel ke dit klooster alhier ondergaan heeft. Het orde der karmelieten ontleent zijn naam en oorsprong van den bergCarmeius, in Palestine. Uit het H. Land verjaagd door de Ongeloovigen, en pas verspreid in Italië en Spanje, vondt men Paters van dat orde ook gevestigd te Hollebeke,bij IJperen, waar de vrouwen dezer gemeente, hen eene gift de den van eenen eigendom, later 't Cluys hof geheeten, alwaar z,j een klooster oprichtten,dat verwoesd werd tijdens den in- heeren Guffens en Swerts nieuw uitgevoerde muurschildering in onze oude Schepenzaal. Dit was eene gelegenheid voor deu Kring om met deze en andere vreemde kunstenaars nadere kennis te maken. De hh.Ed. Van Biesbrouck en Boosten vertegenwoordigden de maatschappij op het elfde nederlandsch taal- en letterkun dig Congres dat op 6, 7 en 8 September te Leuven gehouden werd. Wij hadden het genoegen te vernemen dat de hr Vande Weghe, ons achtbaar medelid, aldaar eene redevoering over het gebruik van het nederlandsch in het onderwijs bij ons leger deed voordragen door een onzer medestichters, den h.r Adolf Muny, die er zelve den grootsten bijval genoot met eene onderhandeling over de Volks voo;rd r ach te u waarmede hij aldaar optrad. Op verzoek van 't Willem-Fonds te Gent, zonden wij het een exemplaar van ons inriehtings-regiement en een afdrvksei van ons laatst algemeen verslag op. Wij kunnen niet dan lof geven aan de wijsgeschikle werkzaamheden dezer groote Gentsche maatschappij, die de zware taak op zich heeft genomen telken jare een algemeen overzicht te doen van ai de vlaarasche ge nootschappen, welke voor moedertaal, onderwijs en volksbe schaving onledig zijn. Wij denken eenen plicht te vervullen met thans onzen op rechten dank te betuigen aan onzen medebroeder den hr En gel Van Eeckhont, die, even ais voorgaande jaren in zijn weekblad de Toekomst aan de beknopte verslagen der werk zaamheden onzes krings eene plaats inruimde. val der Franschen, onder het gevangenschap van Gwijde van Dampierre. De Karmelieters vluchtten eerst in een huis der Zonnebeek- straat, voorgeborcht IJperen, builen de liangouart-poort, (Hauwerpoort). Het was in 1265 dat een inwoner van IJperen genaamd Sitnoens, hen een stuk grond afstond, gelegen bui ten de Diksmudepoort, bij S' Jansk'erk (tegenwoordig Breijne 's molen), zij bouwden er een klooster, welk ook vernield werd door de Engelschen, tijdens het beleg van IJperen, in 1385; zij herbouwden hetzelve in 1447, geholpen door de miide giften van zekere Dame Antoinette Cornette. -In 1566, wanneer de Geuzen voor de eerste maal in Vlaanderen dron gen moest het klooster veel afzien en de kloosterlingen ver spreidden zich in stad. lenigen tijd daarna kwamen zij op nieuw bijeen en herstelden zich gedeeltelijk,maar een tweede inval dezer opstandelingen (1578), verwoeste dit klooster tot den grond. ï)e karmers verschuilden zich in stad, in eert huis in de Rijseistraat.Het was in het begin der XVII" eeuw dat zij eenige huizen aankochten, staande in de Hondstraat, alwaar zij een klooster en eene kapel deden oprichten, waarvan he den de overblijfsels ontdekt zijn geworden. Het gemeente der Karmelieters werd te IJperen afgeschaft den 26 November 1796. Het was maar in februari 1797, dat de Paters zich uit een scheidden. Den verkoop dei' gebouwen en der gronden er afhangende had plaats te Brugge den 16 November 1797, en korts daarna begon men aan de gedeeltelijke afbraak. In 1790, wanneer men de geestelijke ordes afschafte, telde het orde der Karmelieten in Europa 180 duizend personen, verdeeld in zeven duizend kloostersHet is dat orde welk ons het vermaarde Water der Karmelieten overgelaten heeft, en waarvan zij alléén het geheim bezaten. Het was eenvoudiglijk een mengsel van 8 gedeelten alcool van melisse, vier deelen alcool van citroenschellen, 2 deelen alcool van muskade (Ko riander) en i deel alcool van Rozënmarijn, thijm, kanneel, groenen anijs, Marjolijne, ijzop, salie, Engelwortel en giroffel. De liefhebbers van oudheden, die deze ontdekking wen- schen te zien, zullen zich moeten haasten hunne nieuwsgie righeid te voldoen, want welhaast begint men de heropbou- wing van het huis en de laatste overblijfsels van dit klooster zullen welhaast voor altijd verdwenen zijn. De loop der gebeurtenissen hier op ons tranendal levert den mensch een dagelijksch voorbeeld van zijne oneindige klein heid. Dit machtig orde is verdwenen slechts na zich latende een bijna ook vergeten drank het Karmel-water A* Vlniuusche Ster. Donderdag avond was het volle feest bij de Vlaamsche Ster. Den 5 Mei is de patroondag van den Voorzitter. Ten 9 ure 's avonds waren al de leden vergaard m het lokaal der maatschappij, dat ter dier gelegen heid door de kunde van den heer F. Böhm als in een aardsch- paradijs herschapen was, om aan hunnen feesteling een kos telijk geschenk'op te dragen. Bij zijne aankomst in de zaal, ontving de voorzitter de gelukwenschingen van allen, en de damen droegen hem twee sphoone ruikers op, en een derde bloemtuil werd door den knaap aangeboden, waarop de over handiging van het geschenk volgde door den hr onder-voor zitter gedaan, onder de vreugdekreten van al de aanwezigen. Na eene korte uit het hert komende bedanking,stapte de heer C. Bruyneel voor en uit name van geheel het korps der Ster, sprak een merkwaardig discours uit waarin hij het historiek en het leven der maatschappij metbreede trekken afmaalde en de diensten en opofferingen aanhaalde van den gevierden Voorzitter. (Het spijt ons waarlijk dat wij, uit plaatsgebrek, dit schoon gedenkstuk aan onze lezers niet kunnen medèdee- len). Na deze plechtigheid bleef de algemeene vreugde voortdu ren, en kooren, romancen en duos werden ter eere van den Voorzitter met veel kunde en geest gezongen, en het was ge heel laat toen men dacht uiteen te scheiden. De maatschappijen, bezield met zulke gevoelens van broe derlijkheid, weiovereenkomst en wederzijdsche achting kunnen niet missen van bloeiend vooruit te gaan en alle tegen spoed is onmachtig om zulke broederkring te doen vallen. Het geschenk bestond in een rookers-gerief verbeeldende eene drij-tulp waarvan de bladeren en den stengel van mas sief zilver zijri, staande op eenen voet van ebbenhout. Dit stuk komt uit de werkwinkels van den juwelier M. Ed. De Coninck. Zondag, 8 dezer, ten 8 ure 's morgens, vergadert zich geheel onze Burgerwacht op het Minneplein, om eene alge meene wapenschouwing le onderstaan. Gedurende deze revue-inspektie, zullen de Gouvernements-prijzen uitgedeeld worden aan de overwinnaars yan het in den cijbelschieten ge durende 1869. Dezelve zijn verdeeld als volgt liataillon. Naar het wit. Eenige prijs. M. De Coene, Hiiaire, 3 roozen. Grootste getal punten. Voorname eervolle melding. M. De Coene, Hiiaire, met 298 punten. 1° prijs. M. Bouckenaere, Eric, met 217 punten. 2C prijs. M. Froidure, Edouard, met 175 punten. 5C prijs. M. Candaele, Joseph, met 168 punten. Eenige prijs. M. Jove, Charles, met 91 punten. Maandag, legen den avond, had bij het inkomen der Statiepoort, tusschen het Hotel Tournier en dit van les'Bras- seurs, een ongeluk plaats, dat de ergste gevolgen kon hebben. Eene kar met twee peerden bespannen kwam de stad inge reden, toen eensklaps hst voorpeerd verschiet en op de vlucht wilt gaan. De voerman had de grootste moeite om meester te zijri van zijne peerden, doch werd omver geworpen en ge raakte onder de wielen zijner kar. Gelukkig was dezelve niet. geladen, anders was die man ter plaats doodgebleven. Men heeft de ongelukkige naar het Gasthuis overgebracht.! De policie onzer stad heeft eene goede vangst gedaan. Een jongeling met verdacht voorkomen had de aandacht der agenten opgewekt; de verledene week hield men hem aan, bij de terugkomst eener wandeling, die hij gedaan had in gezel schap eener vrouw welke hij had getooid met eene doekspeld en andere juweelen voortkomende van de diel'te, onlangs in de brievenposterij van Poperinghe begaan. Huiszoekingen hebben de ontdekking te weeg gebracht van eene menigte voorwerpen, die men herkend heeft als voort te komen van verschiilige dieften, die sedert eenige maande in de omstre ken gepleegd zijn. De aangehoudene is Merkvede genaamd en afkomstig van Poperinghe. Over twee jaren beging hij eene diefte te Reninghelst, doch wist aan al de opzoekingen der policie te ontsnappen. Den 27 april is allier bijna schielijk overleden, in den ouderdom van 62 jaren, M. de abbé P. Carlier, bestuurder van het pensionnaat der Rousbrugghe Damen en van het hos pitaal de Belle. A Zeden der vogelen of zeden der kinderen. Men hoorde weieens spreken van zekere vogels welke hunnen nes ten hier of daar in weinig bezochte briefbussen schuilen, maar wat tot hier weinig voorviel is dat vogels in scholen hunne verblijfplaats vestigen. Hier ter stede in ome gemeenteschools oor knechtjes vindt men in eene der meest bevolkte klassen eenen vogelnest in welken thans het wijfje op zijn gemak broedt. Het is waarlijk zonderling te bestaligen dat, een vogel verblijf houdt in eene plaats daar waar zoo wat 550 hinders verkeeren. O tijden O zeden Of de zeden der vogelen, of die der kinderen veran deren wat is het Men schrijft dat in Sommige waalsche scholen men het zoover weten te brengen heeft, dat enkel door het veredelen der gevoelens van de kinders zij geene vogelnesten, voor niets ter wereld, uitrukken zouden; dat wordt gewis aldus uitgelegd dat de Walen koeler van bloed, edeler of zoeter van inborst zijn dan de Vlamingen, maar nu toch zijn de eerste overtrof fen, nimmer konden zij tot bier gewagen dat de vogelen on der de kinderen, in hunne scholen zich vestigden. (Medegedeeld). Wij vernemen met voldoening dat de heer J. Lafaut, oud-professor bij 't stads collegie, en thans woonachtig te Brugge, den tweeden prijs komt té behalen in den letterkun digen prijskamp der maatschappij de Vriendschap, te Rohs- seiare. Het vraagpunt was: Leven en werken van den Xort- rijkschen dichter J. B. J. Hofman. EEMIdE DATUMS ÜIT DE GESCHIEDENIS VAN IJPEREN.* 1 MEI 1780. Dien dag had ten stadhuize, de plechtige prijsdeeling plaats aan de leerlingen der Koninklijke Acade mie onzer stad, in tegenwoordigheid van Mgr. Felix de Wa- vrans, XVII bisschop van IJperen, en van al de geestelijke en burgerlijke overheden. Elke prijs bestond uit een verguld borstsieraad ter weerde van vijftien guldens. Na de plechtigheid, werden de bekroonden stoetswijze naar hunne woonst vergezeld, dë voornaamste straten der stad doortrekkende. De stoet was alsdan samengesteld uit: l°Twee trompetblazers en een keteltrommelslager; 2° de koets van Z. H. den bisschop, met 4 peerden bespannen. Mgr. de Wavrans en de bekroonde Lodewijk Verbrugge, waren erin gezeten 5° de koets van den Voogd der stad, ook met vier peerden bespannen, in welke plaats namen M. Jacobus Carton, heere van Winnezeele, voogd van IJperen, en laureaat Jacobus Fenteel. Daarop volgden nog andere rijtuigen, waarin, benevens de hooge ambtenaren, de overige prijswinnaren gezeten wa ren. 's Avonds was er algemeene verlichting in stad. 2 MEI 1768. Carolus Hosey, deed zijn jubilee van 50 jaar als knaap der oudste Vinkeniersgitdé. AI de ander zulke gilden waren uitgenoodigd en namen deel aan het feest. De kronijk zegt dat M. de pastor van sint Maartens zelve de mis deed, en na dezelve in den predikstoel klom en een treffend sermoen van omstandigheid deed. 4 MEI 1785. Afschaffing van het klooster gezegd Non nen ten Bunderen of Koningsdaele, gelegen in de Rijselstr. (waar tegenwoordig de school Van Zuutpeene gezegd Lamotte bestaat). Deze zusters waren eerst gevestigd in het geslicht gezegd de Blinderen, bij Moorslede, en waren gelast de pelgrims te herbergen. In 1566, stonden zij een proces uit, voor het hof van Gent, tegen Walter van der Gracht, heere van Moorslede, die het voorrecht der zusters overtreden had, door het aan houden van eenen dief op het grondgebied des kloosters. Walter werd veroordeeld tot de wedergave der boete aan '1 gezegde gasthuis. In 1566, werd hetzelve door de Geuzen geplunderd en de nonnen vluchtten naar IJperen, in een huis op sint Jacobs-

HISTORISCHE KRANTEN

De Toekomst (1862 - 1894) | 1870 | | pagina 2