VAN IJPEREN EN HET ARRONDISSEMENT. Politiek, Nieuws-, Handels- en Annoncenblad. VERLOREN. ■m STADSNIEUWS. Vierde jaar. Zaterdag 5n October 1889. Nummer 40. Liberalen, aan 't werk De bekwaamlieidskiezers. Kieskroaijk. Val. Doodgevallen. Een krankzinnige. Abonnementsprijs voorop betaalbaar: 3 fr. per jaar voor de stad. 3 fr. 50 voor den buiten. Per 6 maanden: 1 fr. 75. Annoncen: 15 cent. per drukregel. Rechter lijke eerherstellingen: 1 fr. per regel. Akkoord per jaar of per maand. 10 centiemen per nummer. Afzonderlijke nummers voor artikels, enz. 8 fr. per 100. Alle berichten van verkoopingen of andere bekendmakingen ten bureele dezer gedrukt worden eens gratis ingelijfd.De annoncen voor België, ter uitzondering der beide Vlaanderen, alsmede die voor het buitenland worden ontvangen door den Office de PublicitéMagdalenastraat, Brussel. Men wordt verzocht alle hoegenaamde artikels uiterlijk tegen Vrijdag middag vrij en onderteekend toe te zenden. Artikelen ongeteekend of personnaliteiten bevattende worden niet opgenomen. Onze liberale vrienden uit Frankrijk heb ben eene schitterende zegepraal in de laatste Kamerkiezingen behaald. De domperspartij is geklopt,, platgeslagen, vernietigd, totaal weggebessemd. Papen, kasteellieeren en Boulangistische hanswor sten meenden de Republiek te verpletteren, de vrijheid te versmachten hun woedende stormloop is deerlijk mislukt, op eene arm zalige wijze uitgebrand. Hoopen gelds zijn er aan de kiesworste- ling verbrast; met hel, vagevuur en eeuwige verdoemenis is er bedreigd geworden en dat alles heeft er niets kunnen aan verhelpen. Eene verpletterende Republiekeinsche meerderheid van rond de 150 stemmen is door onze Fransche strijdmakkers naar de Kamers gezonden, om edelen en papen te leeren dat hun rijk van dwingelandij en uit buiting, van bedrog en aftruggelarij voor goed een einde heeft genomen, voor altoos op Fransclien bodem vernietigd is gewor den. De vrije gedachte zegeviert dan in Frank rijk; de liberale grondbeginsels zullen er hoog en luide gehuldigd worden en demo cratische hervormingen zullen trapgewijze het lot der Fransche onderdanen komen verbeteren. Onderwijs, handel en nijverheid zullen er bloeien en zich ontwikkelen en de vijanden van allen vooruitgang zullen de verstandelijke ontwikkeling, de zedelijke en stoffelijke welvaart onzer Zuiderburen niet meer kunnen dwarsboomen. Gelukkige Fransche burgers, gij ten min ste hebt de tyrannie der zwarte dwingelan den niet meer te vreezen! En wij, Belgische liberalen, gaan wij het voorbeeld onzer Fransche broeders niet vol gen? De kiezingen staan bij ons insgelijks voor de deur. Acht maanden slechts en het kie zerskorps mag opnieuw zijn vonnis strijken. Acht maanden zijn toch zoo bliksemsnel voorbijgevlogen Waarom dan nog langer getoefd, om de liberale propaganda overal en op alle pun ten te gelijk met de grootste kracht aan te vangen? Willen we nog langer onder den pantoffel der zwarten zuchten Zullen we ons dan immer lijdzaam en ge dwee laten koorden en binden? Is de maat der laffe daden bij onze tegen strevers dan nog niet genoeg gevuld? Op den buiten is het officieel onderwijs to taal vernietigd en in de steden grootelijks bedreigdde finanties der groote centrums in de war gebrachtde verpletterende belas tingen, de rechten op het vlaesch, de ver zwaring van den krijgsdienst; de rnillioenen- verbrassing aan de forten der Maas, en ho ven dat alles eene aangekondigde belasting °P het brood, Zegt dan, liberalen, die hatelijke onrech- ten, die schreeuwende misbruiken, doen die uw eerlijk gemoed niet in op opstand ko men? Zal het gezegd worden, dat de Belgische geuzen van 1890 zich in hunne heiligste rechten, hunne duurbaarste vrijheden lijd zaam lieten beleedigen en straffeloos lieten boonen. Moet ons geld, ons zuurgcwonnnen geld, dan enkel aan kloosters, kapellen en kerken verkwist en verbrast worden? Moeten de Roomsche kraaien, de zwarte slokoppen dan zwemmen in ons goud en teren en smeren in ons zweet? Neen, langer talmen om de zwarte kliek aan te randen en zonder genade te bevechten, ware. eene onvergeeflijke lafheid. De tijd staat niet stil; ieder oogenblik, de minste minuut is te kostelijk om ze onbenut- tigd te laten passeeren. Geenen tijd meer verlorenniet uitgesteld tot morgen. Onze liberale aanvoerders dragen hier eene zware verantwoordelijkheid. Zij moeten den liberalen ten strijde roepen. Zij moeten het signaal geven, dat van noord tot zuid, van oost tot west, aile vrijzinnige Belgen zal doen oprukken, om samen, on verdeeld en eendrachtig de kies worsteling voor te bereiden, ten einde eene beslissende zege te behalen. Maar vooral niet getalmd, heeren aanlei- ders; de soldaten zijn geread en reeds lang gereed, zij wachten slechts op hunne over sten. Opgepast dan, uw langdurig wachten mocht wel eens ontmoediging veroorzaken. Stelt u aan hun hoofd, 't is meer dan tijd. Het liberale bloed begint te kokenmen reikhalst naar het eerste schot. Nog eens, 'liberale leiders, 'i is tijd. Bij al wat u en ons duurbaar is, roepen wij onze vrienden toe; Liberalen van allen naam en en kleur aan 't werk! Zonder dralen aan 'twerk! en even als in Frankrijk zal de schitterendste zegepraal ons gezamentlijk streven komen vergelden Het neergelegd wetsontwerp, dat de af schaffing behelst der bekwaamheidskiezers, die het van rechtswege zijn, doet in het land protestaties ontstaan, welke alleen door den hatelijken partijslag kunnen uitgelegd wor den. Het zijn de maatschappijen der oud-Onder officieren, het is de Liberale Bond, het is de Liberale Vereeniging, het is de Liberale Federatie, het zijn de bekwaamheidskiezers door exaam zelfs, het zijn in een woord, al de aanhangers der stemrechtuitbreiding, die uit al hunne macht opkomen tegen eenen maatregel, maar al te zeker gericht tegen een aanzienlijk deel der verstandige bevol king des lands, en waarvan het eenig doel is voor goed de overheersching van eene ge zindheid boven de andere to verzekeren. Wat ook het lot zij aan dat wetsontwerp beschoren,is het voor de liberalen heel nood zakelijk zich niet te laten verrassen. Hun belang eischt dat zij op de hoede zijn tegen dien knotsstokslag en zich niet vrijwillig uit het kiezerskorps laten sluiten. Dat zij het kiesexaam ondergaan en de jezuïtische kui perij der klerikinkels zal verijdeld zijn. Ove rigens dit exaam is niet moeilijk. Hij, die een leesbaar schrift heeft, die zonder feilen zijne taal schrijven kan in een dictaat van een 9tal lijnen, die genoegzaam cijferen kan om voldoende twee vraagstuk ken op te lossen (de te schrijven lijnen en de vraagstukken zijn uit een gekend vraagboek gekozen) zal voorzeker het diploma beko men, zelfs dan wanneer hij van de aardrijks kunde, de geschiedenis en het grondwettelijk recht niets kent. Inderdaad, een leesbaar schrift, wat de leestkunst veronderstelt, telt voor 10 punten. Het schrijven.... zonder feilen telt voor 5 punten. Dat is reeds 15 punten en men moet er maar 21 hebban. Voorde woorden waarvan de schrijfwijze veranderd is, telt de oude schrijfwijze zoo wel als de nieuwe. De feilen voor teekens, hoofdletters of scheiteekens zijn niet aangerekend. Elke feil in 't schrijven telt maar voor een vijfde van een punt, zoodat men 5 feilen be gaan mag vooraleer een te verliezen. Wat meer is eene zelfde feil, die twee, driemaal voorkomt telt maar eene keer. Het rekenen telt voor 5 punten. Ook het wettig stelsel van maten en ge wichten geelt 5 punten. Voor de twee laatste vakken bekomt men 2 1/2 punten als men door zijn antwoord be wijst lat men de vraag verstaan heeft, zon der dat men de juiste oplossing geve door eene feil in 't rekenen. Hij bekomt 1 punt, die enkel de juiste uitkomst neerschrijft, zonder- de kwestie te beredeneeren of den gang er van aan te duiden. De aardrijkskunde geeft 5 punten. De vaderlandsche geschiedenis en het grondwettig recht tellen elk voor 2 1/2 punten. De jury houdt zich hier met een eenigzins duidelijk antwoord. Te zamen 35 punten voor een volmaakt werk, en men moet er maar 21 hebben om kiezer door exaam te zijn. Het exaam zal voor 1890 heel waarschijn lijk, evenals de drie laatste jaren, omstreeks 20 Maart plaats hebben. Wij raden onze vrienden, die nog geen kiezer door exaam zijn, ten zeerste aan, zich er toe voor te be reiden; hunne pogingen zullen met een goe den uitslag bekroond worden. Om hun te overtuigen zal het voldoende zijn de uitsla gen der verschillige zittingen beknoptelijk op te sommen Voor de exaamzitting (October 1883) deden 74,552 burgers zich inschrijven en 66.793 boden zich aan, waarvan 49,921 het diploma bekwamen; hetzij 75%. Van 1884 tot 1886 waren er 30,429 inge schrevenen en 26 063 boden zich aan, waar van er 15.622 aangenomen werdenhetzij 60 In 1887 (7e zitting) waren er 5 926 inge schrevenen en 5413 ondergingen het exaam, waarvan er 3.892 het diploma wonnen; hetzij 72 In 1888 (8e zitting) waren er 20 838 in schrijvingen, en 19.508 onderzochten, waar van 13.269 gediplomeerden; hetzij 68 In 1889 (9e zitting) zijn er 12.706 inge schrevenen en 11.369 onderzochten, waarvan 7.956 aangenomenen; hetzij 70 r I)at men over die cijfers eens overwege en moed hebben! Te Koekei berg, een dorpje bij Brussel, had er Zondag eene gedeeltelijke gemeentekiezing plaats. Er moest voorzien worden in twee opengevallene plaatsen van gemeenteraads lid. Klerikalen en liberalen hadden hetzelfde getal vertegenwoordigers in den Raad en de uitslag der kiezing zou beslissen wie, libe ralen of klerikalen, de meerderheid in den Gemeenteraad hebben zou. Onnoodig te zeg gen dat de klerikalen hemel en aarde ver roerd en van alle hout pijlen gemaakt hebben om den baas te kunnen blijven. Ongelukkig lijk voor hen hebben de Koekelbergnaars hunne laarzen vol van de klerikale dwinge landij en zij hebben die gelegenheid te baat genomen om de kadodders eens eventjes bij hunne godgewijde ooren te trekken. Er waren 244 stemmers; 13 nietige brief jes; 231 geldige stemmen, en de volstrekte meerderheid was 115 stemmen. De twee liberale kandidaten zijn gekozen: de heer Delcoigne, met 148 stemmen en de heer Debecker met 142 stemmen. De twee klerikale kandidaten mochten een luchtje gaan scheppen, de heer Hellinck met 88 stemmen, en zijn klerikale gezel, de heer Herkoliers, door een groepje mistevredene liberalen ondersteund, bekwam maar 83 stemmen. De meerderheid in deh raad gaat dus naar de liberalen over. Een driedubbel bravo! voor de vrijzinnige Koekelbergnaars, die de pagadders en jap- neuzen zulk eene bittere pil hebben doen slikken. Maandag II. is op den ijzer weg, in de reis van IJper naar Poperinghe, eene som van 1000 fr. in bankbriefjes verloren. I)e persoon die ze zou ge vonden hebben wordt verzocht ze ten bureele van dit blad te bestellen, waar hem eene goede belooning zal geschonken worden. De mulder van Karei Rosseel, de genaam de Vandenbussche, goot Donderdag het graan op den molen, terwijl hij op een dwarsbalk stond. Hij gleed achteruit, vielen werd met eene gebrokene ribbe naar zijn huis gedragen, waar hij nu verzorgd wordt. De werkman Vintevoghel van boer Her man, bij 't Hoekje, was Maandag' op een hooizolder aan 't werken. Toen het etensuur gekomen was, had men hem schoon te roe pen, men mocht blijven wachten gelijk zus ter Anne, de man kwam niet af. Eindelijk ging men en men vond den ongelukkige dood bij zijn werk. Daar hij aan vallende ziekte lijdend was, veronderstelt men dat hij binst eenen aanval dier kwaal zal bezweken zijn. Verléden Maandag avond, rond 10 ure, vond de politie rechtover den Gouden Arend op het voorland een manspersoon te ronken liggen. Meenende dat het een kerel was, die wat te diep in 't glas gekeken had, greep zij hem bij den kraag en ging hem in 't droge draaien, toen zij ontwaarde dat het een armen van geest was, die heel waar schijnlijk er in gelukt zal zijn in het eene of andere krankzinnigengesticht de beenen onder de armen te nemen en weg te glibbe ren 'lijk een hond die een stuk boter gesto len heeft. II' HET WEEKBLAD O 1 k

HISTORISCHE KRANTEN

Het weekblad van Ijperen (1886 - 1906) | 1889 | | pagina 1