TAN IJPEREN EN HET ARRONDISSEMENT. Politiek, Nieuws-, Handels- en Annoncenblad. LIBERALE ASSOCIATIE Het prins-bisdom Luik. Negende jaar. Zaterdag 9n September 1894. Nummer 37. Algemeene vergadering der leden van de Liberale Associatie der stad Yper en van 't Arrondissement, den ZONDAG 9n SEP TEMBER, ten 3 ure 's namiddags, in het Huis der Oud-Pompiers, Semi nariestraat, Yperen. KANDIDATUREN voor de aanstaande Kiezingen. De Verdraagzaamheid. Kiezingen. De provinciale kiezingen'. Abonnamentsprijs voorop betaalbaar.- 3 50 fr. per jaar voor de stad. 3 fr. roor den buiten. Per 6 maanden: 1 fr. 75. Annonceiu 15 cent. per drukregel. Rechte lijke eerherstellingen: 1 fr. per regel. - Akkoord per jaar of per maand. 10 centiemen per nummer. Afzonderlijke nummers voor artikels, enz. 8 fr. per 100. Alle berichten van verkoopingen of andere bek» udmakingen ten bureele dezer gedrukt worden eens «ratis ingelijfd. Deannoncen roor België, ter uitzondering der beide Vlaanderen, alsmede die voor het buitenland worden ontvangen loor den Office de Publicité, Magdalenastraat, Brussel. Aten wordt verzocht alle hoegenaamd© artikels uiterlijk tegen Vrijdag middag vrij ea onderteekend toe te zenden. Artikelen ongeteekend of personnaliteiten bevattende worden niet opgenomen. der stad Yperen en van het Arrondissement. Dagordes Van herinrichting van het liberale leger gesproken, mag men zeggen dat eene platform, die louter anti- clerieaal is, alleen onvoldoende zou wezen, maar ook ware maar in schijn aan den geest van verdraag zaamheid van het liberalism niet zou beantwoorden: door onze tegenstre vers zou zij uitgebuit worden als eene oorlogsverklaring aan den gods dienst gedaan, terwijl het liberalism nooit den godsdienst bestreden heeft. Zulks is klaarblijkend. De godsdienst is eene betooging van de vrijheid van geweten, en het liberalism heeft nooit anders beoogd dan de verdediging (12° Vervolg). Deze poging tot maatschappelijke ontvoog ding borst overigens, rond dien tijd, op alle punten van Europa los. Zij bracht in Italië de opkomst der vriie steden, en der onaf hankelijke gemeenebesten, in Spanje het uitreiken der ontslavingsoorkonden (fueros) te weeg. In Engeland bekomen de burgers het recht om, zonder de tusschenkomst van een welkdanig gezag, hunne stedelijke be stuurders te noemen. In het Noorden van Frankrijk zien de gemeenten Noyon, Bau- vais, Laon en St-Quintyn het licht. Het rijke België, met zijne gloeiende vrijheids min, bleef in deze nationale hervorming niet ten achter. Onder Filips van den Elzas beko men GentBrugge, leperen, Audcnaarde, Geeraartsbergen hun eigen vrij bestuur. In onze gewesten had Luik het sein dezer ontvoogding gegeven, want de kleuren, die hare vrijheden vastgesteld hadden, werden slechts later in de eerste helft der 13iH eeuw, aan de Vlaamsche burgerij geschonken. Tot nu toe hadden adel en geestelijkheid de open bare ambten onder elkander verdeeld de Schepenbank was uitsluitend uit de vertegen der vrijheid, den eerbied voor de rechten van den mensch en de onaf hankelijkheid der burgerlijke macht. Het liberalism bestrijdt de pries terheerschappij, omdat deze uitslui tend en verdrukkend is. Het heeft zich, in België, immer op de Grond wet gesteund, die alle eere-diensten op eenen voet van gelijkheid stelt. Het heeft zonder ophouden onze grondwettelijke vrijheden verdedigd en zal ze verdedigen, die vrijheden, welke eene pest en eene afdwaling geheeten werden door eene partij die, in het diepste van haar gemoed, de nationale keure verloochent. Sterk door zijne overleveringen, zou het geene vermomde Staatsreli gie kunnen aannemen, die op de in dringing der Kerk in burgerlijke za ken zou uitloopen. Doch in den naam derzelfde grondbeginselen eerbiedigt het alle eerediensten, en de eerste der vrijheden, die't voorden mensch erkent, is van zich op godsdienstige wijze te ontwikkelen. Het liberalism verstoot alle secta- rissen, van waar ze ook komen. Wanneer het eenen geest van mid- deleeuwsche onverdraagzaamheid te gen deze of gene bijzondere geloofs- blijdenis ziet opgewekt worden, be strijdt het denzelve in den naam der vrijheid. Zoo is het dat het in Rus land de verdediging der vervolgde Israëlieten neemt en dat het in het Vereenigde Koninkrijk, dat wij En geland heeten, de zaak der Iersche katholieken ondersteunt. Wanneer het Belgisch liberalism het woord van Gambetta. Het clericalism is de woordigers dezer twee standen samengesteld. De machtige volksstem eischte thans rech ten; zij verkreeg van Aalbrecht van Cuyck eene ontslavingscharter, die de grondsteen der Luiksche onafhankelijkheid was. Ziehier de voornaamste punten dezer oor konde Men kon den ingezetenen der gemeenten geene andere belastingen opleggen, dan die, welke zij vrijwillig gestemd hadden. Zij wa ren slechts gedurende een zeker getal dagen krijgsdienstpüchtig, en konden alleen dan onder de wapens geroepen worden, wanneer de vijand de grenzen des bisdoms overschre den had. Zij erkenden geene andere rechts macht dan die hunner schepenende ver beurdverklaring der goederen, die bron van wetsverkrachting, was afgeschaft. Geen bur ger kon aangehouden worden, zonder de bij zondere toelating der schepenen. Niemand mocht den drempel eens burgers overschrij den, zells om eenen misdadiger op te zoe ken, indien de bewoner zijner toestemming daartoe niet geschonken had. De uiting dezer vrijheid vinden wij krachtdadig in de vol gende oude leas weergegevenPauvre Iiom- me en sa Maison roi est. Van Cuycks oorkonde bevredigde nogtans J vijand voor zich genomen heeft, heeft het slechts den strijdzuchtigen, louter politieleen geestestoestand eener partij beoogd, die zich een wa pen van de religie gemaakt had, de \rijheid van geweten bevochten den Staat ten dienste der Kerk wil stellen. Slechts een voorbeeld dient aange haald te worden men herinnert zich den strijd door de kerkhofkwestie veroorzaakt, welke de katholieken willen uitbuiten om de gewetens den schrik aan te jagen. Om een einde aan dien strijd te stellen, is het vol doende geweest dat de geestelijkheid, door eenen verdraagzamen bisschop ingeboezemd, tot de ware grondbe ginselen terugkwam. Het liberalism heeft nooit iets anders gevraagd dan de vrijheid, het recht voor gewetens van zich zeiven toe te behooren. De katholieken hebben altijd, in een politiek doel, beproefd om de houding van het liberalism onder valsche kleuren voor te stellen. Zij zegden dat de liberalen de religie be streden, als wanneer zij de aanmati gingen en de onverdraagzaamheid bestreden. Nochtans moet de onder scheiding wel groot zijn, vermits er onder de liberalen een groot aantal zijn die gelooven. Hoe zouden deze in ons kamp ge weest zijn, indien men hunne religie aangevallen had? De religie is, in werkelijkheid, een uiterst eerbied waardige zielestraat, en elkeen die den naam van liberaal waardig is, zou het als een slechte daad aanzien de wijsgeerige meening zijns gelijken te schokken, dezes geloof te ontwor- maar half de Kleine Burgers; immers het bestuur der gemeente bleef in de handen der Grooten. Ook groeide de haat, dien de volks klas tegen de Patriciërs gevoelde, dagelijks aan, en hij zou weldra tot eenen bloedigen kamp, waarin de Grooten het onderspit dol ven, aanleiding geven. Men beweert dat rond dien tijd de steen kolen door zekeren Hullos gevonden wer den. De ontdekking dezer nieuwe brandstof, die den Luikenaren toeliet hun ijzererts met meer geschiktheid dan vroeger te bewerken, bracht veel tot 's lands welvaart, en tot de rappe ontwikkeling der vrijzinnige gedach ten in het bisdom bij. Onder bisschop Hugo van Pierrepont (1200-1229,) verkreeg het Luiksche sticht eene merkelijke vergrooting van grondge bied, die evenwel niet zonder bloedige wor stelingen geschiedde. Ten dien tijde was Aalbrecht II, graaf van Dasburg en Metz, insgelijks de bezitter van Moha en Walef'm Haspegouwen. Zijne twee zonen brachten elkander in eer. steek spel, bij ongeval om het leven. De diep bedroefde vader was over deze ramp zoo zeer aangedaan, dat hij zijne laatste telen, dat voor hem een kracht en een troost is. Doch, zooals het alle bedwang, alle drukking van die zijde verstoot, zoo ook wil het de rechten doen eerbiedi gen van hen die niet gelooven of die eenen anderen eeredienst belijden dan dien der meerderheid. Kortom, wat het onderscheidt, dat is de geest van verdraagzaamheid, die de ziel der beschaving is. Dank aan dien geest heeft men oor logen en vervolgingen zien ophou den, en het is omdat hii, ondanks al- les, tot zijne volle ontluiking niet ge komen is, dat men onder de menschen nog vooroordeelen en betreurlijke verdeelingen ziet voortduren. Vele menschen twijfelen nog aan den juis- ten dag der kiezingen. Den 14 October zullen de kiezingen voor de Kamers plaats hebben. Den 21 October ballotteering. Den 28 October provinciale kiezingen. Den 12 November kiezing der provinciale senators door de, provincieraden. De gemeentekiezingen zijn tot toekomend jaar uilgestell. De kiezingen voor de geheele vernieuwing der provinciale raden zullen den Zondag 2Sn October aanstaande plaats hebben. Gelijk men doet opmerken, zullen zij buitengewoon gewichtig zijn, dewijl de gekozene kandida ten op hunne beurt de provinciale senators zullen moeten kiezen. Men weet dat het provinciaal kieskorps samengesteld is uit de senatorskiezers, 't is te zeggen uit al de burgers minstens 30 jaren levensdagen in een klooster besloot te eindi gen. En, daar hij geene mannelijke afstam melingen meer bezat, schonk hij zijne heer lijkheden van Moha en Walef aan den bis schop van Luik, op voorwaarde dat deze eene zekere som aan zijne dochter Gertrudis, her togin van Hoog-Lorreinen uitbetaalde. Deze schikking beviel den Brabantschen vorst, Hendrik den Strijdzuchtige, volstrekt niet. Sinds lang loerde hij op deze twee heer lijkheden, die hem, volgens zijne bewering, van rechtswege toekwamen. Hij deed dus den bisschop zijne meening daaromtrent ken nen. En daar de prelaat van het bezit dezer graafschappen niet wilde afzien, zoo maakte de Brabander zich in stilte gereed, om zijne gewaande rechten gewapenderhand te onder steunen. Pierrepont, voor geen gevaar be ducht, was te Hoei de Hemelvaartsfeesten gaan vieren, wanneer de hertog, aan het hoofd zijner benden, overhoeds in het bisdom viel.- hij drong de stad Luik, wier vestings muren nog niet voltrokken waren, binnen, en gaf haar aan eene volledige plundering over. Neem alles, zei hij aan zijne krijgs lieden, want dengene die iels achterlaat, doe ik ophangen. Wordt voortgezet). HET WEEKBLAD riT'iiTrrmiiTiT—win—nririTimriTnnnHfTriHiTiiTTT o

HISTORISCHE KRANTEN

Het weekblad van Ijperen (1886 - 1906) | 1894 | | pagina 1