DIT IS EN O M M DS Nieuwjaargiften aan den Paus I II m ip iSi so w sj if ?;i V.-1 a tr m m LA A TSE 1 \Lmfr I l!«»S i;S^ a F ®f w muff JU1TF.NU DSCfl NIEUW? 1 t ck (tf Od Zaterdag, 18dCT Maart. 1899. n centinien' 't blad. 34 jaar. Talmerk 166 6. V VOOII ruil IN I Frankrijk Oosletirijk-Hongarië Philippijnsche eilanden De vrijheid in zake Spanje Duitschland 1 China Holland Congo Yper in den Congo Aan den schandpaal il i H f ri 1 liTi Cl 971 C( <«sB f& tig 'm *wi* SSB "ff 'f„ te» «frmr, r* 36, ir, do Boterxtrate, to Yper, Mj pool, toqrn 3 /«mA 'T Nieuwsblad tan Yabk verschijnt s Vrijd 'gs, en Zatudag. n markt, tegen 3 f. jam; 3 f. ei den vrucht oon buiten Belgenlund Het blad en is niet rain te trekken dan voor ee; geheel jaar en |i voorhand betaal..- Alles moet vrachtvrij ingezonden worden naar de Boterstrate, |k 36, TK Y PER. «i U 9 Echt en recht, 't oud Volk indachtig; Kinderlijk, niet kinderachtig; YperschVlaamsch et. bovenal, God getrouwe ik wezen zal De bekendmakingen kosten O.fr.lö de reke binnen 'l blad is 't O,f.30 van 's llochteiwegen f. 1; overdruk, 5 fr. 't honderd, leder boek, waarvan ons twee afdruksels zijn gezonden, wordt besproken. De II 'ren van de Auenck ILyvas, te Brussel, Tk 32,in de Magdalena- siraio, n Ie Parijs, n°8, Place de la Bourse, ontvangen bekendma kingen, voor 'r NiiitrtvsBLAü van Yper, van al dio buiten Oost- Westvlanderen wonen. v, venhage za 'ocniaort. Sin ïlsininisti scliijulijl ■evperdigiie vai Vorige lijsten Ora eene bijzondere gratie te „e-omeu, eene ongelukkige duw 1881 72 2 00 Zaak Dreyfus. M. Ballot-Bean- pré. vooi zitten der burgerlijke Kamei vau hot Verbrekingshof, zal in bet begin der aanslaande week bet onder- toen vau bet dossier geëindigd, en de verslagen over de getuigenissen opge maakt hebben. Dan zal de zaak opge roepen worden voor de vereenigdi Kamers, die zullen beslissen of een bijvoegelijk onderzoek rtoodig isof niel De Dreyfusgezinden, die ook wt welen dat Dreyfus plichtig is, stii nu voor, de herziening te verwerpen en steunen op de vermoedelijke mede plichtigheid van sommige hoogge plaatste mannen, om er op te rekenen, dat het Staatsbestuur nog de I-.wi.it- Dreyfus y za! aangesteld worden. M. za' wnar-1 ol af- Be worden ië. De Ilaliaanscbe regeering, <he zeei l)c negcrlwvolkiiiK ;8 zog zökfu1 \,ui| Ie genegenheid en ter blanke mission!).frissen dal hccle derwij» afkeuren. Het i»zeker dal dit gedacht tf.«, I vroeg of.laat het zul, bovenhalen. Ka nog deukt x'men 'anders, e.n in dien zin gaal men zeer verre. Men heeft honden staan dat de Staatalleen recht heudeil vluchtelingen mannen, viam-l heeft te onderwijzen, dal hij zelf recht heeft van vijandig is aan den l'aus, doei al het mogelijke om deze van de vredesconfe rentie uit tesluileu en al-lus zijn gezag verminderen. Indien de Dans uil- noodigd wordt, dau wil Italië de bijeenkomst niel bijwonen, en indien Italië er geen deel aan neemt dan ont houden Engeland, (ïriekenland en Roumanië zich insgelijks. Daar Enge- and het inzicht heeft den 1 ransvaal en Abyss in ie Ie onderwerpen, lot stichting van het Engelsch Afrikaansch keizerrijk, heeft het weinig intrest in het bijwonen der vredesconferentie en spant in die zaak volgeerne mei Italië samen. De Oostenrijksche Kamer heeft eene voorloopigeoveenkomst gestemd, waar door debetrekkingen tusschenOosten rijk en Hongarië geregeld worden. wen en kiuderen, soms vaat 50 uren verre, bij de zendelingen eene schuilt plaats komen vragen. fe Manilla is de toestand het mees) genegen. Er is gebrek inboorlingen de ophau Wajel', lebbert voo'i aan doordat de machienen vernietigt! aleer Santalan over'; te geven. De koophandel is onderbroken op gejiet het eiland en de \meri!.:ahen doen eene ware jacht op dc inboorlingen. Markgraaf Pidal en generaal se,helding der slra! aai. vergunnen. Iftchuwelijke moord ItRijsel I onderzoek der zaak is nog niet gansch vereffend. Het wordt <,p zulke wijze gedaan, dat de dagbladen er schande van spreken. Leerlingen worden on- derhoord zij vertellen veel meer omstandigheden dan zij gevraagd wor den. Daar de leerling wat te ras spreekt,'teekent de greffier niel aan wat er gezegd wordt en wanneer de spreker gedaan heeft, dan dikteert de onderzoeksrechter aan den greffier den korten inhoud der verklaring innar die korte inhoud is dan dikwijls Zoodanig verwrongen en gedraaid, dat zijne verklaringen niet meer over eenkomen met dez" des loerlings, en dat er bij voorbeeld kwart na 7 ure in plaats van kwart vóór 7 ureaange- teekend wordt. De kommissaris der rechterlijke afveerdigingen had van een kind hooren zeggen dat eene kas in de tee kenzaal nog niet geopend geweest was en dat den jongen Fovaux daar had kunnen in verborgen geweest zijn. Het kind had er bijgevoegd dat hel zulks had doen opmerken aan ecnen Broeder, die bij die verklaring bleek geworden was. De onderzoeksrei ba t, M. Delalé, ondervroeg den Broeder, dwong hevig bij hem ann otn hem doen bekennen dat hij zelf de misdaat bedreven had. De Broeder bckeudt natuurlijk zijne onschuld. De kas in de teekenklas werd Maandag geopeut en men vond dat zij eene menigte- kleine compartimenljes bevatte, me -doozenen teekenmodellen er in en da het niet mogelijk was daar een Kit m jkind in te bergen. Het ontwerp van het Gouvcrnemeid lot vermeerdering van het leger mei 7000 man, is door het parlement m'' 209 stemmen tegen i 1 verworpen- Het gerucht wordt verspreid dat Rijkskanselier zijn ontslag zal g veijs, die de veriedeue wees de Carlisle i alle voorwendsel tot op stand te ontnemen. —Te Manilla, hoofdslad der Philip pijnsche eilanden, werden deze week 13 Spaausche kauoiineerbooleu ver kocht. De plaatsen van officier van de Spaansche marine worden bij helften afgeschaft, naarmate*de plaatsen open omen Dit groote Keizerrijk, dat eertijds a.in het hoofd der beschaving van heel e wereld stond, is zoo laag gevallen, dat het op het punt staat ouder de i'iropeenschc mogendheden verbrok keld te worden. Het Chineesch Staals- )cstuur de keizerin met degetrouwe Tartaren doet alles wat in zijne macht is, om de kristenen te bcscher men en de vrede te herstellen, doch gevoelt zich niet in staat de handelin jjou van machtige opstandelingen, waarvan de opperhoofden zich met unne gewapende benden in de bergen verschuilen, af te weren. De kerkver volging in Kouang-si, in Sé-1 chouen, in Chaug-Toung duurt nog altijd voort. Kristenen worden vermoord, missiën worden geplunderd, kerken verbruid tusschen te komen in de benoemingen, en te eisi'hendat de jongelingen,die openbare ambten willen bedienen, uit de hoogescholen van den Staal komen Volgens mij is dit alles strijdig met de vrijheid van onderwijs het is eene ware inbreuke op die vrijheid. M. Bara. Hel is de vrijheid van de diplomas die gij dan wilt. M. de baron Sarmont de Votsberghe, - On getwijfeld, vermits ik voor de vakvrijheid ben, j wat schelen mij de diplomas Ten anderen wat zegt de diploma? Ik kan u voorbeelden geven van vele mannen die zekere examens onder gaan hebben, en graden bekomen hebben, en die verre zijn van eene ware bekwaamheid Ie bezitten. Van eenen anderen kant, vele mannen zonder diploma bekleeden belangrijke ambten M. Bara. -- Met uw stelsel zijn er.geeiK diplomas meer. M. de baron Surmont de Volsberghe. Ik vun nniWwÜS 'ég dat, als gij van vrijheid in zake van onder Vchl OIIUCI ipI sp',eek( gij zeal[ijd illkort. Or, l*f° Maart laatsli*d"<i was bet S - -t| M. Picard» 't Is waar! M. de baron Surmont de Volsberghe. - Wat tjeeugL-o.-.iI. wel gij met d(J eeue tiaiu^ 8ee^t' neeiul- gij weder ln dm zülnig \Y3sm sp.-. m - - I met de andere hëtgene niet aanveerdclijk is boogeschole, van Bussel. De I em.n J.i ,1 neb wel mijne oogen opengetrokken, ik die Picard en anderen vroeg, u dat die bod;c meen(ieniels nieuws meer.te moeten zien. school op deirzelfden voe zou gesteld wor-l De achtbare heer Picard komt daar juist de den als d andere re- ds bestaande," voor wm I vrijheid van onderwijs le verheffen. Ik weel ,..,«,31 eet vergunnen „n diplomas in de niet of hij verbinteuUen aangegaan heeft n. u v name der partij welke hij vcrb genwooruiglhij rscbillig. vakken va. W- hoo, oi d ijs. heeft nogUn$ vepk|aard dat hij altjjd breed van Mij. heer o s baronSu '-det s..-.-.taeJu wilda zijn in hel tofifvesse" .VASLhet hoewel de leerstelsels die In egcsc'n 1- I princiep der vrijheid inzake vau onderwijs, neiicirtl afk( uiênde, was van t;. d;m .dij Dat gaf mij hoop maar, van eenen anderen men de bovengemelds vra-e zou" meges am. kant, heb ik de achtbare heer Jansou hooren hebbm- De', den van zijne zienwij.-e v,.8 zeggen dal hij partijganger was van het onder I wijs van den Staat, cu van het recht voor den iat nni in zake van onderwijs d: r jö-.-.-1 staat aueen de diplomas geven om openbare vrijheid mogelijk moest yerleenen. Iambten le vervullen. Het is het stelsel van Mi Hier volg'-n (rnipe uittreksels van dit- jp.ara, die mij op.dezen oogenblik knikt van ja. merkweerdige redevoering: I Ten anderen, t is liet liberaal stelsel M. Bara. Uw stelsel isgeen diploma! De apothekers zullen vrijelijk vergift mogen verkoc pen Mijne heeren, het spijt mij a nogeenigestonden te moeten bezighouden. Ik hebdegewoonte kor te zijn ik zal mijn best doen om het nogl' m. de baron Surmont de Volsberghe. De meer te zijn. (openbare denkwijze zal daar kort spel mede Ik houd er zeer aan eenige bemerkingen t'maken. Het stelsel dat gij altijd verdedigd hebt maken. Gij weet het, mijne heeren, ik heb hel IS dilde siaai a||eeI1 heeft het recht het open- nooit weggesteken, ik ben partijganger van d.-1 (,aar onderwijs te bestieren en te bewaken. En breedste vrijheid mogelijk in zake-van ondci j daar het liberalismus nooit een onderwijs heeft wijs. Die vrijheid beweer ik voor mij alleen nit I j kunnen inrichten, heeft het van het openbaar toelaten bij wijze van bijlage en na aanveerding, deii grooten dienst te betalen welke deze scho len aan het gemeëntebest doen. Ziedaar wat rechlveerdig is. Zoudt gij durven zeggen dat, indien onze aahgen'omene aanneembare scho len niet bestonden, men er geene andere zou moeten inrichten, te weten Staatsscholen, en ten groote koste lokalen bouwen, onderwijzers vorrpen, in één woord vreeselijke sommen uitgeven M. Bara. Vele vrije scholen zijn met hunne le.-rlingen, en hunne meesters of meesteressen, tehuis gegaan in de gemeentescholen. M. de baron Surmont de Volsberghe. Ze kerlijk zijn er eenige in dit geval, maar gij ziet altijd de uitnemingen in 't groot, en den alge- meenen regel in 't kleen. Ik herhaal hetwij bewijzen aan den Staal eenen overgrooten dienst -. het is recht dat er ons daar rekening van gehouden worde. Gij hebt dikwijls aardige gedachten gehad in zake van onderwijs. In zake an vervolging, zijt gij behendig, te behendig dikwijls. Ziehier een voorbeeld. Onder de wel van 1879, wanneer een gast huisbeslier of een andere vroeg om goed te verpachten, schreef de Staat altijd in de voor waarden van het lastenkohier Het is verbo- d i; school te houden in het verpacht goed. Welnu het gebeurde op zekeren dag dat hel ge bouw te verpachten niet anders was dan... een molen (Gelach en onderbreking.) Ik heb dit M. Bara in 't Senaat verweten. Hij heeft zijne antwoorde uitgesteld; en ik ver wacht ze nog Ik eindig hier. Ik hield er aan iels te ant woorden aaa M. Bara, die nog al tamelijk ge- <pol had, enscheen eene bespreking van zulk groot belang met een lachertje te willen ein digt n. Er zijt in die zake van openbare ge- vii htie'ieid, lingen die le ernstig zijn cn te- groot belang opleveren om alzoo de bespreking eindigen. Ik herhaal da! de diensten die wij, kalholie- ken, aan het openbaar onderwijs bewijzen, ov rgroot zijn oi dat het redelijk is dat zij er kend worden. Tin anderen, het katholiek on derwijs is wel ditwelke de groote meerderheid der bevolking vraagt. Gij zult hel later erken nen, wilt gij het heden niet erkennen. te houden ik wil ook dat zij aan anderen vei leerid worde, om te vermijden dat, wanneei anderen aan 't bewind zijn.men ons die vrijheid zou ontrukken. (Onderbreking. Ik wil niet dat men alsdan kunne zeggen gij hebt ons de vrijheid niet toegestaan op onze beurt staan ze wij u ook niel toe. Dat is recht, volstrekt recht iedereen van ons mag aan sprake maken op de vrijheid onderwijs het liberaal onderwijs gemaakt. (Tc- genspreking.) Wij zouden dat kunnen bespreken tot aan onze dood zonder daarop overeen te komen Wij, katholieken, wij hebben ons onderwijs, wij betalen het, wij maken gebruik van de vrij heid. Doet gelijk wijMaakt gebruik van de vrijheid die de Grondwet aan iedereen van ons toekent. Wij verkoopen u de vrijheid niet wij Hol is .rentie i»|» beslist dat (le y rnlescon 1«- 18 MeiaoBstaantk'. IcSt-Ora 1 Verschillige stammen van den Congo Vrijstaat verlaten hunne streek, ver branden dedorpeu dor vijandige stam trien, trekken legen de blanken op, maken slaven zooveel zij kunnen en verwoest en alles wat zij op hunne door tocht ontmoeten. De palers-zendelin- gen, die er hunne hutten omring" hebben van vierkante versterkingen en in wier nabijheid zij een ned rig kerkje gebouwd hebben, worden hel moest door allerhande opstandelingen overvallen. Bij het lezen der brieven, die zij iiapr hun vaderland storen, slaat men verbaasd over don moed en de, zelfopoffering die zij bijna dage- lijksch moeten aan den dag leggen hij de m '(G/aivervYachle aanvallen. Daarna behandelt de spreker het recht n (geven ze u, geheel en gansch Ik vraag maar de wij-.-e van het toekennen van diplomas in één ding't is dat gij ze mij geeft, en gij zult ze ,i i I mii nevengij zijt ertoe verplicht, andere boog..-scholen en bijzondere gestich van de wet van 1842. Och ten en hij komt tot dit besluit |Heerik heb ze jaren en jaren moeten toepas- Ik vind dat, in den tegenwoordige!) stand van seD wanneer ik deel maakte van de permanente zaken, men zeer breed moet te werke gaan. Na deputatie. Ik meeneze dan wat te kennen. Die de opofferingen diezijgedaan heeft,en ter inzage |Wr-t was uitermate goed eu aanvoerdeiijk, mits van het leerkorps, waarvan vele leden mannen |7y jcr goede trouwe toegep ast wierd. Maar liet zijn van groote weerde, moetmenaan de nieuwe I rechtsbestier van de liberalen heeft die wet hoogeschool hetzelfde gemak geven als aan deIgeheel verdraaid. Wij verdregen ze nogtans. andere.... Hadt gij ze moeten bewaren, in plaats van de Ziedaar het recht, en ik hoop dat dit recht de|wet Van 1879 te maken, de toestand zou slech- overhandzal hebben. (ter geweest zijn voor onsmaar gelukkiglijk M. Janson. Zoo is heiMen zal u later dank J |iepi gjj ze doen verdwijnen, weten voor uwe breede gedac ten dj0 wet van 1879, waarvan gij zulken goeden M. de baron Surmont de Volsberghe. Gij uitslag voor u verwachtel, is voor ons een gaat mij dus het hoofd niet afkappen? (Gelach)I/.weepslag geweest. Wij hebben dan dit schitte- Ik bedank u (Nieuw gelach.) rende werk vau 't lager onderwijs gesticht, Moet men, in den tegenwoordige!) toe- waarin gij, liberalen, nooit en zult lukken. stand, len opzichte der nieuwe hoogeschool jQok wanneer gij ons nu verwijt van wit de breed zijn in gedachten manieren van y.ien I staatskas te nemen hetgeen wij uitgegeven Ik zeg van ja Indien de sbhole waarlijk vraagtj hebbenwanneer gij beweert dat wij onze om er te zijn, zij zal blijven bestaan vraagt zij uitgaven al?,ao doen instaan: gij bedriegt u hetniet, zij zal vallen, en, laat mij loe het te j grootelijks. Wij, katholieken, wij gaan voort zeggen, zal hare eigene dood sterven M. Picard. Zoo is het M.de baron Surmont de, Volsberghe. Ik en houd er niet aan dat zij K ve, maar ik eu wil z niet dooden. Wij hebben in Belgje de,.vrijheid van onder wijs zij staat ingeschreven aan artikel |7 van onze Grondwet. De vrijheid van onderwijs heeft zekere ge vol gen. Het is zeker dat wij naar de vakvrijhcid gaan. 'I Is het noodzakelijk gevolg van de vrij heul van onderwijs. De lijd is nog niet gekomen, zegt men,Qm die grondwaarheden toe le passen. Dit is -gelijk, maar hij zal en moet komen. Hedendaags komt men mannen legen die <ll! tusschenkojnsle van don .Staal in zake van un met voor ons onderwijs, aanzienlijke sommen uit te geven. Gij betwist dil Wat weet gij daar van? Ik meen daar iets van te kennen. Maar het is schrikkelijk veel, ik kan hel verzekeren. Gij zuil het welen den dag dat gij het vrije onder wijs zult afschaften gij zult dan welen welke geldmiddelen gij zult noodig hebben om de vrij.' scholen le vervangen die verdwijnen zul len. M. Bara. Gij hebt er geene meer le onder houden. M. de baron Surmont de Volsberghe. Ik vraag u wel verschooning! Wij hebben er nog, en vele! Gij zult het zien op den oogenblik waarvan ik kome le spreken, Ziehier wat er gebeurt,nu zijner nieuwe, eu reehtveerdiger wetten, die aan den Slaat De Yperlingen hebben voorzeker "pater l. e nog ni vergoten, die ov'öijaar in de Iweiuszaal eaie contererillie gegeven hm ft over den Conio, De c oaling, die de Missionaris in Yper prdaan heeft ten voor dei ie van de Missiën, beliep boog. Pater Liagre laat weten dut, ten gevolge van die mildheid, er in den Congo een christen dorp ;i sticht is, voor naam dragende Ypkr Onze Lieve Vrouw., liet, is. met eenige jonge christenen dat de Missionaris dat werk aanlegt. Hij koopt grond nevens ern heidensch dorp en daar o;.der de Oogen van eenen bekeerden jonge luidie ter trouwe is en als overste aanzien vvordt, maken zij eene hofsteê, planten en zaaien ea zoeken alzoo middels van bestaan, 't ts bet middenpunt van een nieuw christen dorp en men rekent dat nr 2000 fr. noodig zijuotn h#t tot stand te iVengen. Het getal van die posten vermeerdert altoosware he, -.net da: het geld kwa krijgs is, er zou den er voorzeker nog meer zijn. De overste van Yper 0. L. V. noemt Ignatius Lofigna; hij heeft 15 kinders onder zijn gebied. Do post is gelegen op eenen neuvel met won- detschoon zicht op de valen van Djilé. Moch ten de nieuwe Yperlingen Man den Congo de Yperlingen van België door hunne dankbare v beden van Sod doen zt genen en alzoo voorspoed, g((loof cn godsdienst in onze lieve stad van L. V. ontwikkelen God gave hel 5 schreeuwde Alpha over veertien dagen net hij meende met het lijk in 't waterkasteel eenen schoonon troef gevonden te hebben ui zijne kaacte, Wij hebben dien gepatenteerden leugenaar eene oorrekking gegeven, en aanstonds zwijgt Alpha daaraan. Maar lijk een di wat anders, en bij oeve jongen, valt hij op j'vindt nu kwalijk dat die erste waterkom sedert September niet meer gebruikt wordt, lijk wij zeiden. f I po...,i ii'-'f - ij niH.im; ',eytic,apoth. 01 jP*toav.*'asw ^W»|'WrtSCfüH ftflMKWi i iM'||*|''linw S^9?3| f} U. W JpMlOIKUMl rxauLWUiamit BMRMMMMffii J ■MOSBBnfc '.--YttKCrrW» SKSKUWfiO*! vrzxi 'Al f -TW.WJ—u.'uyjg> - \frvr h i. i.l,f/-» I inn z. <i n i ri rron kin I 4 v 'Dm'I- IIIIIItsOTS IJl"IJOWmli wrrifeu. «ijl! briWr-u katholiek. De koningiu-t egenles lieeft tot deze katholieke-militariste samen- stelliiiK besloten met hot inzicht aau M it *1- 11 I ttH a t-«zfcNvtikr» tr

HISTORISCHE KRANTEN

Nieuwsblad van Yperen en van het Arrondissement (1872 - 1912) | 1899 | | pagina 1