DIT IS EN OMMELANDS, m m KATHOLIEKE WACHT Zondag 27 Oogst 1899 V O L 1% GROOTE i! S zonder inleg HLMATSELItK Strijkers. On Zafcrdap, 19dt>" Oogst 1899. 5 centimen 't blad. 34ste jaar. Talmerk 1088. :.U het Katholiek Volkshuis. Priester Daens en de Waarheid. BUITENLARDSCH SiLumi Frankrijk Engeland en Transvaal !)e Tuindagen van 1899 Het Festival FESTIVAL Te trekken bij den UitgeverTk 36, in de Boterstrate, te Yperen bij 's lands boodschapuzesen ofte post, tegen 3 frank 's jaars. 'T Nieuwsblad van Yper verschijnt's Vrijdags, en s Zaterdags na de markt, tegen 3 f. 's jaars; 3 f. en den vrachtloon buiten Belgenland. Het blad en is niet min te trekken dan voor een geheel jaar en 't wordt op voorhand betaald. Alles moet vrachtvrij ingezonden worden naar de Boterstrate, Tk 36, te Yper. Echt en recht, 't oud Volk indachtig; Kinderlijkniet kinderachtig YperschVlaamsch enbovenal God getrouwe ik wezen zal De bekendmakingen kosten O.fr.15 de reke binnen 't blad is 't 0J.30 van 's Rechters wegen f. 1; overdruk, 5 fr. 't honderd. ledér boek, waarvan ons twee afdruksels zijn gezonden, wordt besproken. De Heeren van de Agence Havas, te Brussel, Tk,32,in de Magdalena- strate, en te Parijs, n° 8, Place de la Bourse, ontvangen bekendma kingen voor 't Nieuwsblad van Yper, van al die buiten Oost- Westvlanderen wonen. i n Wanneer wij over eenige weken, van priester Daens eenen brief ontvingen om de woorden te logenstraften welke wij beweer den dat hij te Wervick had uitgesproken, deden wij dien brief in ons dagblad volg m van eenige bemerkingen die te kennen ga ven dat die logenstraffing ons in't gebeele niet bewees dat wij mis waren. Er is misschien (wie weet?) hier of daar een lezer geweest die, uit eerbied voor i priesterkleed, onze houding niet ten volle goedkeurde, of ten minste in vertwijfeling het hoofd schudde. Doch, moésten zij diesaangaande nog eenigzins in die gevoelens verkeeren, het volgende feit moet hen klaarlijk overtuigen wat zij eigentlijk van al die logenstraffingen moeten gelooven. De «Palriet> van Biugge, verslagge vende over eer met ting van priester Daens, beweerde dat hij daar de volgende woorden had uitgesproken Moedl mijne vrienden', daar blijft ons een steun en eene hulp', de aartsbisschop van Mechelen. Nooit heeft de Kardinaal d ome democratie in 't openbaar afgekeurd, of onze propaganda vei wezen. Steunen wij op zijne beschermingen vooruil Daarop krijgt de Patrie eenen brief j van priester Daeris waarin hij zegt Zoorele woorden, zoovele leugens mijnheer. Weet dat in geen één mijner redevoerin- j gen van Zondag ik den naam van Zijne j Eminentie den Kardinaal heb uitgesproken ik heb niet ten minste gezinspeeld op den prelaat wien ik altijd eenen dankbaren eerbied heb loegedregen. Welnu, de mantien van het Recht die in de meelingen tegenwoordig waren,zeggen het volgende, in hel verslag dat zij daarover j geven Zaak Dreg fits. De verledene week Zaterdag had de tweede open bare zitting plaats. M. Casiretir Périer, die in 1894 voorzitter was der Fransche repu bliek, treedt op als een der eerste getuigen. Hij verklaart in hoofdzaak 'c dat bet generaal Mercier is, die hem gezegd heeft dat er geheime doku- menteu uit den état-major ver dwenen waren dat het stuk dat het verraad uitbracht, in een vreemd ge zantschap gevonden werd en dat een stuk die canaille van D... aan den krijgsraad afgegeven was 2e dat de duifsche gezant, graaf von Munster, hem niet tienen telegram van wegens keizer Willem is komen vragen, waar om het duitsch gezantschap door de dagbladen in de zaak Dreyfus betrok ken werd en indien heter niet in be trokken was, eischte men eene uit drukkelijke logenstraffing 3e dat hij zich geenszins verbonden heeft de de- ballen van het proces van 1894 open baar te maken, noch de geheime zit ting van het proces te bevelen, zooals hij in de dagbladen onder het hand- teeken van Dreyfus gelezen heeft. Verders zegt hij dat kapitein Lebrun- Üenault hem nooit mededeelingen nopens Dreyfus gedaan heeft en dat hij volkomen vreemd gebleven is aan het onderzoek der zaak. Na deze belangrijke verklariug komen de getuigenissen van vijf ge wezen ministers van oorlog, de gaie- raleu Mercier, Billot, Cavaignac, Zur- linden, en Chauoine, die elkander sedert 1894 opgevolgd hebben. Hunne verklaringen zijn belangrijk wij nemen er nochtans maar het bijzon- gewisseld werden, vrede of oorlog ging voortspruiten. Frankrijk was of twee stappen van den oorlog en wij wisten niet of in geval van oorlog Rusland met ons zou oprukken, daai wij den grond onder onze voeten voel den ondermijnen. Daarna onderzocht spreker de stukken waarvan spraak is in het berucht boraereel en bewijs; dat Dreyfus die geleverd heeft. «In dien ik een oogenblik twijfelde zoo spreekt hij dan zoi ik zeggen Ka pitein Dreyfus, ik geloof u onschul dig. Daarop springt Dreyfus woe dend recht en roept met uitgesteken vuist Gij moest het zeggen. De 2e gewezen minister van oorlog, ge Mechelendie tot hiertoe nooit een woord van afkeuring uitgesproken heeft nopens de christene democraten. Wij laten onze lezers zelve besluiten wie er bier in de waarheid is. Geheel de politieke wereld heeft het oog gericht op De zeldzaamste gebeurtenissen doen er zich voor het optreden als getuige in een zelfde proces, van vijf gewezen ministers van ooi-log een komplot van hooggeplaatste personen om door het geweld de bestaande republiek omver te werpen de Iweede aauhou ding van Deroulède onder beschul diging van eene tweede maal de op- stoker te zijn van die samenzweriug de bezetting van het lokaal der antise mieten door de policie, die het, uit voorzichtigheid zelfs gewapenderhand niet durft innemen een advokaat die een revolverschot in den rug krijgt en dit alles ten gevolge van de Mijnheer de ahbé Daens brengt ook hulde aan Mgr Goossens, aartsbisschop van j derste uil, om er een algemeen ge dacht van te geven. De lc gewezen minister van oorlog, generaal Mercier, onder wiens mini sterie het verraad ontdekt werd, deed de waakzaamheid verdubbelen in den inlichtingsdienst van het ministerie van oorlog, daar hij kennis gekregen had vaneenen brief volgens welken M. von Schwartzkoppen gezegd had dat hij in het 2' bureel eenen vriend had, die canaille van I)..., die plans leverde enz. alsook van eenen anderen brief van kolonel Panniz- zardi, waarin stond Dreyfus brengt ons vele belangrijke zaken aan Daarop werd door den toenmaligen minister van oorlog, M. Mercier, een onderzoek geopend, dat tot de aan houding en eindelijk tot de veroor- neraal Billot, (71 jaar oud) zegt dat hij zich, als minister, onbevoegd ver klaard heeft om de zaak in handen te nemen, maar dat naar zijn oordeel, om de eer van het leger en het vader land te verdedigen en de nationale verdediging te bezorgen, het in som mige gevallen noodzakelijk is, uitzon deringsmaatregelen te nemen. Hij be kent een oogenblik getwijfeld le heb ben aan de plichtigheid van Dreyfus, doch na nader onderzoek, daarvan overtuigd te zijn. De 3de gewezen minister, generaal Cavaignac haalt ook ":ele beweegre dens aan om te bewijzen dat zijn ge loof aan de plichtigheid van Dreyfus gegrond is. De 4de gewezen minister, generaal Zurliiiden verklaart dat het horderee! door Dreyfus geschreven is, dat daar niet de minste twijfel aan bestaat en dat de plichtigheid van Dreyfus ten duidelijkste uit dit bordereel voort spruit. De 5de gewezen minister, generaal Chanoiue getuigt eveneens dat hij ten stelligste overtuigd is van de plichtig heid van Dreyfus. Zaterdag laatst werd M. Paul Deroulède in zijn kasteel de Croissy hij Parijs door 15 gendarmen aange houden. M. Deroulède, die voorzitter is van de Ligue des Patriotswerd eerst den dag der begrafenis van M.Félix Faure aangehouden, doch op 31 Mei vrijge den twintigjarigen kerel in het bosch te vinden, waarin hij gevlucht is. M. Labori zal waarschijnlijk Maandag reeds de zittingen wederom hij wonen In Engeland evenals in Transvaal, worden de toebereidselen tot den oor log voortgezet. Engeland zendt voort durend nieuwe troepen naar Zuid Afrika eri in Hindoustan, ten Zuiden van Azië worden 10 tot 12 duizend man in gereedschap gesteld, om uit Calcutta, Bombay en Karratchie op het eerste teekeri naar Transvaal te vertrekken. deeling van Dreyfus leidde. Om zich te kunnen rekenschap geven, van wat in 1894 gebeurde, moet men den poli- tieken toestand van dien tijd kennen. De toestand was zeer erg, en wij vra gen ons af, zegt geinige, of uit de telegrammen, die tusschen den duit- schen keizer en zijnen gezant te Parijs sproken. Thans wordt hij nogmaals beschuldigd eene samenzwering te smeden, om met geweld de bestaande republiek omver te werpen en het koningdom in te voeren. 36 aan houdingsmandaten werden uitgevaar digd doch slechts 22 personen werden aangehouden, de andere ontsnapten. Een der bijzonderste, M. Guérin, ver schanst zich met een veertigtal vrien den in den zetel der Ligue Antisèmiti- qtte. Zij zijn sterk gewapend en heb ben voor 3 weken levensmiddelen. Het huis wordt bezet door de policie, die de overgeving der ingeslotenen met geduld afwacht. Water- en gaasleidin- genen telegraafdraden zijn afgesneden om alle betrekking met den buiten te beletten. Maandag morgen is M. Labori, een der advokaten van Dreyfus, op zijnen weg naar het Lyceum, door een revolverschot in den rug getroffen en gevalle i, doch niet gedood. De boos- .v IC, achtervolgd door twee vrien den, die bij M.Labori waren, is spoor loos verdwenen en riep tot werklieden, die hem in zijnen snellen loop poogden aan te houden: Laat mij door, ik heb Dreyfus gedood 1 De policie en de gendarmen zijn er niet in gelukt, agogen voorzeker gerekend worden onder de beste die wij sedert eenen tijd van hier gehad hebben. Het weder is ons buitengewoon gunstig geweest. Eene groote menigte vreemdelingen zijn, ter gelegenheid der feesten, onze stad komen bezoeken. Alles is in de beste orde, en zonder onge vallen afgeloopen. Deneringdoenderszijn uitnemende tevre den. Ziedaar hetgeen iedereen in Yper onder vonden heeft en met vele voldoening bekent. Eén is er nogtans die vindt dat onze Tuin dag een Triste Tuindag geweest is. 'tEn zal u niet verwonderen als ik u zal zeggen wie dat is. Dat is die oude duts van het Progrès die nu 60 jaar zijnde, fiauw wordt van ge- ziebte, en hard van hooren. 't Is hem bijgevolg te vergeven. Ziehier wat hij alleene,gezien en gehoord heeft Droevige Tuindag Men hoort niet anders sedert acht dagen van hier. v De Pactole moest door Yper stroomen binst de gemeentefeesten, en wij bestaligen met droefheid dat wij nooit tot nu toch min vreemdelingen binnen onze muren gezien hebben. Zeer weinig volk geen leven, geen geestdrift: ziedaar de getrouwe inhoud van de eerste acht dagen van onze kermisse. Indien tiet Progrès in der waarheid niet gezien heeft en niet gehoord hetgeen alle andere gezien en gehoord hebben, raden wij hem aan den naasten Tuindag eenen sterken bril op zijnen neuze te zetten, en eenen fermen trachter aan zijne oore. Maar... daten zal algelijk niet helpen. Geen slechter blinde, geen slechter doove dan deze die noch zien noch hooren en willen. Daar ligt de hond gebonden. Daarom als hei Progrès zegtDroevige Tuindag en is dat percies geen leugen, voor die 't verstaat gelijk het moet verstaan zijn. Hel Progrès wit zeggen Droevige Tuindag voor de liberalen. Droevige Tuindag, omdat de feesten wel ingericht zijn en wel lukken, en dat de yperlingen daarom zeer tevreden zijn over hun katholiek bestier, en dat zij bij- gevolgde liberalen kunnen missen. Droevige Tuindag, Progrès Zóó is het maar al te waar Ziedaar een nummer van onzen feestwij zer die eenen ongeloovelijken bijval geno ten heeft. Dat is de guide stroom der ouden. (Nota vau den opstel.) NEGEN EN-VEERTIG vreemde muziek-en koormaatschappijen, (waarvan 12 uit het Fransche), zijn ons Festival komen bijwo nen. Dit getal is aanzienlijk als men rekening houdt, van de omstandigheden waarvan wij in een voorgaande nummer spraken. Brugge had over eenige dagen een dertig tal maatschappijen voor zijn Festival, en het beloofde er hem van. Dank aan den iever van onze katholieke mannen hebben wij dit getal verre overtrof fen. Ook was er dien dag in Yper een schrik van volk. Dit was bijzonderlijk te zien rond 2 ure en half op de Esplanade en het Statieplein wanneer men de laatst toeisomeiide maat schappijen afwachtte om den stoet in te nichten die door de bijzonderste straten on zer stad moest trekken, om op de Groote Markt uiteen te gaan, en de versehillige kiosken te gaan bezetten. Rond al de kiosken, maar bijzonderlijk op de Groote Markt, hrobbelde het van 't volk dat er op verlekkerd was de eigenaar dige kleed ij en de kundige uitvoering der stukken te gaan bewonderen. Yooi de liefhebbers van goede en deftige muzieke, is ons Festival eene lekkere ker- misse geweest. Daar is een kunstenaar die mij gezeid heetl dat hij verwonderd was over de uit voering van zekere moeilijke stukken door eenvoudige muzieken van den buiten. Mij dunst dat ons Festival het bewijs op levert dat in onze streke sedert eenige korte aren van hier de muziekale kunste vele veld gewonnen heeft. Kortom, het Festival heeft aan bon papa Progrès de keure gegeven van te zien en te looren dat er dien dag in Yper veel volk, veel leven en groote geestdrift was. Wij kunnen niet nalaten ter dezer gelegen heid een woordje te reppen over onze fa meuze Iedereen weet dat die kerels eenige minu ten te late gekomen zijn als Ons Heere de ootmoedigheid uitdeelde. Daarom waren zij overtuigd dat het Festi val der katholieken eene mislukte bakte ging zijn als zij niet meê en speelden. Trouwens iedereen in Yper is overtuigd dat zonder de strijkers...en den oven er geen middel is van brood te krijgen. Nu die droeve jongens hebben met hun hoofd gespeeld en ze zijn te huis gebleven. Is er wel iemand in geheel Yper die dat geware geworden is? Dat de halolen kunnen pap alleen eten, hadden ze bitsig gezeid. En ziet, wij hebben onzen pap geëten, en hij heeft ons uitnemende wel gesmaakt. Maar ons Festival en is voor de strijkers geen pap geweest. t Is eene bittere piIle geweest, die zij al gi einzen hebben moeten inslikken, en die vele effekt gehad heeft. Nu strijkers en pillen zijn familie, iedereen weet dat. 't Was Maandag nuchtend de trekking der premiëu voor het festival. Bijzondere eermetalen 1 Soldaten kleeding Stadsharinonie van Haezebrouck. 2» Burger kleeren Katholieke Burgers- gilde van Brugge. 3° Afstand Katholieke Burgersgilde vau Brugge. 4» Getal: Koninklijke Harmonie van Rous- selare. a Burger kleerenKoorzangers van Duin- kerke. 6° Afstand Vriendenkring van Geut. 7° GetalLa Renaissanco van Wervick. - —fca rtii» i Ui in n nr«r lm# umii iriu- j k W

HISTORISCHE KRANTEN

Nieuwsblad van Yperen en van het Arrondissement (1872 - 1912) | 1899 | | pagina 1