DIT IS EN OMMELANDS, Inhuldiging van het portret van Burgemeester der stad Yper BERICHT PLAATSELIJK BÜITENUNDSCH NIEUWS Op Zaterdag, Hsten November 1899. 5 centimen 't blad. 34stc jaar. Taïmerk 1700. We vernemen dat de gemeenteraad van Yper, ingevolge eene beslissing verleden jaar genomen, tijdens de stemming der begrooting, besloten heeft het prachtig portret van onzen achtbaren Burgemeester Baron Surmont de Volsberghe in te huldigen, geschilderd door de uitmuntende kunstschilderes Jonkvrouw Louise De Hem, onze stadsgenoote. Ter dier gelegenheid, zal de gemeenteraad in openbare plechtige zitting vergaderen, Zaterdag, 11 dezer, ten 5 1/2 ure. De zitting zal gevolgd worden van een Feestmaal, aangeboden door de MH. gemeenteraadsleden, aan iM. de Burgemeester. Gedurende dit Feestmaal zal de Stadsharmonie zich laten hooren, onder het kunstig beleid van haren Bestierder, M. Wittebroodt. Zielmis Holland Duitschlané Oorlog tusschen Engeland en Transvaal TRANSVAAL 8tad Yper Gemeenteraad Geene personaliteiten Waar is de tijd Te trekken bij den UitgeverTk 36, in de Boterstrate, te Yper, en bij 's lande hoodechapwezen ofte post, tegen 3 frank 's jaars. 't Nieuwsblad van Yper verschijnt 's Vrijdags, en 's Zaterdags na de markt, tegen 5 f. 's jaars; 3 f. en den vrachtloon huiten Belgenland. Het blad en is niet min te trekken dan voor een geheel jaar en 't wordt op voorhand betaal— Alles moet vrachtvrij ingezonden worden naar de Boterstrate, Tk 36, te Yper. Echt en recht, 't oud Volk indachtig; Kinderlijk, niet kinderachtig; Ypersch, Vlaamsch en, oovenal, God getrouwe ik wezen zal 0, De bekendmakingen kosten 0,fr.l5 de reke binnen 't blad is 'l 0,f.30 van 's Rechters wegen f. 1overdruk, 5 fr. 't honderd. Ieder boek, waarvan ons twee afdruksels zijn gezonden, wordt besproken. fDe Ileeren van de Agence Havas, te Brussel, Tk 32,in de Magdalena- strate, en te Parijs, n° 8, Place üe la Bourse, ontvangen bekendma kingen voor 't Nieuwsblad van Yper, van al die ;buiten Oost- fP Westvlanderen wonen. De nieuwe inschrijvers voor 1900 op het Nieuwsblad van Yper, zullen van nu tot Nieuwjaar de gazette koste loos ontvangen. 3 December 1899, ten 9 ure zielmis voor M. Ch. Bruynsteen van wegens de Katholieke Wacht. Over eenige dagen heeft de tweede Kamer een wetsontwerp gestemd, be treffende de pensioenkas der werklie den. Volgens dit ontwerp zullen de oude werklieden 70 per cent van hunne daghuur als pensioen trekken. De veldarbeiders worden niet aan vaard als rechthebbenden tot het pen sioen, en de Staat eigent zich het monopool der verzekeringen aan,zoo dat geene maatschappijen de werklie den zullen mogen verzekeren. Rond 20 November aanstaande zal de Keizer Willem II, met de Keizerin en hunne twee jongste zonen zich voor een veertiental dagen naar Engeland begeven. Tot nu toe blijft de zegepraal nog altijd aan de Boers. De Engelschen moeten meer en meer achteruit wijken. Na hun kamp van Dundee ontruimd te hebben en op 30" October eene duchtige nederlaag oudergaan te heb ben teLadysmith, hebbende Engel- sch#n,ia den nacht tusschen Woensdag en Donderdag hunne stellingen te Ladysmith geplaatst. De Boers van bunnen kant deden hetzelfde ten Noorden en ten Zuiden der stad. Bij bet aanbreken van den dag, 2 Novem ber, werd het vuur van weerskanten geopend. De kanons bulderden ver schrikkelijk. Na 4 uren hardnekkig gevecht werden de kanons der Boers tot zwijgen gebracht. De Engelsche buzarea, de liuietroepen, de karabi- miers van Natal en eene batterij veld- kanons verlieten de stad, randden het kamp der Boers te Besters Hill aan, en maakten er zich meester van. Op eene andere plaats buiten stad, te Tathams farm werden de Boers ins gelijks verslagen en verloren er 800 mannen. Doch de Boers vermeerder den alras in getal en bestormden ver woed het Engelsch leger, dat letterlijk verpletterd werd. Negen duizend Engelschen werden gedood, gekwetst of gevangen genomen. De overige sol daten trokken zich terug naar Ladys mith en naar Colenso. Latere berichten melden dat Ladys mith zich reeds aan de Boers heeft overgegeven Denzelfden dag, 2 November, werd Colenso, eene stad op ongeveer 10 uren ten Zuideu van Ladysmith gele gen, door de Boers van Oranje-Vrij staat gebombardeerd, ouder het bevel hebberschap van generaal Lucas Meyer. Te Nickelsons-Neck, ook niet ver van Ladysmith, verloren de Engel schen 44 dooden, 150 gekwetsten en 843 gevangenen. De Boers zijn dus reeds meester van een groot deel van Natal. Zij hebben eene proklamatie afgekondigd, waarin zij verklaren dat het Tugelaland, t is te zeggen het Noord-Oostelijk deel van Natal dat ten Noorden van de Tugelarivier gelegen is, bij Transvaal gevoegd is. Ten Westen van Transvaal, is Mafeking door de Boers ingenomen. K imberley, op de grenzen van Oranje- Vrijstaat, ten Westen van Bloemfon tein, is door 4000 Boers ingesloten en zal zich weldra ook mouten overge ven. Ten Zuiden van Oranje-Vrijstaat, behalen de Boers ook de zegepraal. Zij hebben reeds de stad Colesberg inge nomen, en rukken nu op naar Storm berg, die de Engelschen uit voorzich tigheid reeds ontruimd hebben om z eh meer ten Zuiden in de kaapkolo nie te gaan vestigen. Korlom.de Boers blijven tot nu toe overwinnaars, langs de verschillige kanten van Transvaal. Pietermaritsburg, eene stad op 20 uren van Colenso, in Natal gelegen, zal wellicht ook in hunne macht val len, èn zoo naderen zij met rasse schreden van Durban, waar zij ver- sterkingswerken zullen oprichten om er de Engelsche legers aan te vallen, zoodra zij toekomen. Wij meenen onze lezers aangenaam te zijn met hun eenige bijzonderheden mede te deelen over den Transvaal die nu met Engeland in oorlog is. Die bijzonderheden zijn ontleend aan de Gazette van Brugge. Do engelsche grijpgier is bezig met zijne rooversklauwen op een klein en vrij land te leggen: Transvaal Verhoede God dat hij in zijne misdadige pogingen gelukke Transvaal is bataafsch van oorsprong, taal en levenswijzetot hiertoe was het stil en gelukkigde ontdekking van goudmijnen ia zijn schoot, heeft bet aan de hebzucht en hare afschuwelijke gevolgen aangewezen. Sinds het begin dezer eeuw strijdt in Zuid- Af rika de Bataaf tegen den Angel Sakser. Voor 1803 behoorde de Kaap aan de Nederlaridsch Indische komnagnie. Engeland vond goed zich in zaken te mengen die hem niet aangingen, en in 1807 was de oranjevlag door de britsche vervangen. In ^834 schafte Engeland er de slavernij af: tien duizend grooteigeriaars weken nooid- waarts uit en stichtten den Oranje Vrijstaat; deze ging zoo voorspoedig aan, dat het gebied te klein zijnde, talrijke inwoners zich op den anderen oever van den Vaalslroom gingen vestigen en er Transvaal stief.tien. Dezes be volking bedraagt thans het viervoudige van Orarije's. Transvaal heeft eeno oppervlakte van 326.700 v. kilm.,iets meer dus dan Engeland, Ierland enSchotlaiid te zamen.en telt887,941 inwoners, waarvan 245.397 blanken. Het land grenst ten zuiden aan Natal en Oranje- Vrijstaat, ten Oosten aan Zoulouland en Delagoa (aan Portugal behoorende), ten noorden aan het land der Matabelen, ten westen aan het engelsch protektoraal en aan do Kaapkolonie. Een nieuwe trek of uilwijking is niet nu er mogelijk. De streek is eene hoogvlakte, naiddenaialig 1200 ai. boven de zee. Het klimaat is er ge zond, tusschen de '16°'s winters en den 22' 's zomers, 's Winters regent het er bijr.a niet. De zomernachten zijn er frisch Men vindt er weinig bosschen enkel brandhout het hout om te verwerken ko ut er uit Zweden. De inwoners zijn landbouwers, gekend onderden naam van Boers. De veekweek is er zeer uitgebreid Vele Boers bezitten twee hoeven, en wanneer het veld door de winter- winden is droog geschoren, doen zij een trek naar hunne landen ten westen, in de meer besproeide streken van Drakensberg. Die hoeven omvatten uitgestrekte landerijen, 't Is niet zeldzaam er te vinden die 4000 hectaren bewerken. Van 1865 tot 1880, bereikte de kweek van den struisvogel is een groeten voorspoed. In den beginne gat zoo'n vogel 350 fr. 's jaars- Twintig jaren geleden waren er 30 000 in de twee buurlanden. De overvloed van koop waar heelt de prijzen doen dalen, en thans levert een vogel al niet veel meer dan 150 fr. pluimen in 't jaar. Men kweekt er thans meer schapen, en wel op zulke schaal, dat liet een arme Boer is die er geen 5000 stuks bezit. De Boers zijn geen liefhebbers van het steedsche leven. Bloemfontein, de hoofdstad van Oranje- Vrijslaat, had langen tijd niet meerdan 3000 inwoners, thans telt zij er 12.000. Pretoria, Transvaals hoofdstad, heeft 10.000 inwoners de hooge standen van Johannesburg gaan er's winters heen, omdat hel klimaat er beter is. De straten zijner elektrisch verlicht. De stad heeft tien kerken, drij clubs, eene officieele drukkerij waar de Staats-Courant verschijnt, een kollege, een museum, negen s scholen, twee engelsche en eene neder- landscb dagblad. Het regeeringspaleis beeft drij miljoen gekosteen even kostelijk justiciepaleis is in aanbouw. Johannesburg is belangrijker, ja, de be langrijkste plaats van Zuid-Afrika. Deze hoofdstad van den Witwaterrand is als uit den grond gerezen. Iri 1886 stond daar nog geen enkel huis. In 1884 kwamen er de ge broeders Struben de eersten ter plaats toen gold eene hectare grond er 500 fr. thans geldt zij er verscheidene miljoenen. Johannesburg heeft breede straten met groote gebouwen en elektrische, trams. Ze kere iijden echter, niettegenstaande de be sproeiing, speelt de wind er met een onver draaglijk stof. Do stad is gebouwd od eene boogie die 1766 meters bereikt. Hat klimaat is er gezond en warm iri den zomer tot eene middenmaat van 37"de nachten zijn er koud. Er zijn dertien kerken, twee synago gen, acht bankhuizen, een jusueiepaleis, drie schouwburgen, eeri circus, twee clubs, een groot gasthuis en eene scboone spoor- fialle. De bevolking lelt 51.000 blanken en 43 000 Kaffers de overige zijn meest Azia- tiekers. Onder de blanken zijn 12 000 en gelschen, 3000 Kussen, 1500 duitschers, 580 Ni dm landers en 226 franschen. Alles is er peperduur eerie kleine huis vesting. met drie of vier kamers, kost er 3.500 fr. huur 's jaars, zonder licht, water en dienst. Een ei 50 tot 60 centiemen het btood I 20 Ir. den kilo, de naeik 80 centie men den liter 's zomers en 1.20 fr. 's win ters, de boter 7 fr. den kilo. Een schol..-)wasscher wint er 20 Ir. in de weekeer e meid drijmaal, eit een knecht vijf ml zooveel. Er zijn in Transvaal 991 kilom. spoor weg en 4100 kilom. telegraaf. Drij spoorbanen verbinden Pretoria met havens aan de kustLorenzo-Marquez (564 kilom Durban (Port Natal 767 kilom.), East Londen (1.114 kilom Port-Elisabeth (1.195 kilom.), en Cape Town (1.679 kil.). De regeering oestaat uit den voorzitter, den staatssekretaris, den bevelhebber gene raal en den opperintendent der inlanders De voorzitter en de generaal worden gekozen bij algemeen stemrecht, de eerste voor vijf, de tweede voor tieri jaar. De wetgevende macht behoort aan twee Kamers van 27 le den ieder die voor 4 jaar gekozen worden. De beambten, ten getalle van 1958, wor den aller! benoemd door dein voorzitter. Ou der hen zijn 306 Nederlanders, 107 EngH- scIkh en 66 Duilschers. De begrooting beloopt 130 miljoen fr. ontvangsten en 120 miljoen uitgaven. Behoudens een korps schutterij van 3000 man, bestaat het bestendig leger er niet. Alle mannelijke inwoners zijn er echter krijgslieden en goede schutters, en Trans vaal kan aldus 26 450 goed gewapende sol daten op de been brengen, die van hunne wapens weten gebruik te maken, wat de Engelschen ondervonden hebben. Bij de laatste moeilijkheid, vóór de vrij buiterij van Jameson, waren 4000 engelsche soldaten op de grens gekomen. De traus- vaalsche regeering zond hun een onderhan- I delaar te gemoet om verzet aan te teekenen en te zeggen dat 150 Boers gereed waren oin hen te ontvangen de Transvalers had den gemeend dat zulks genoeg zou geweest zijn oui den vijand le doen rede verstaan daar was niets van een tweede onderhan delaar bekwam evenmin iets van de rood- jassen als de eerste. Oom Paul, zooals de voorzitter Paul Krue- ger genoemd wordt, zond dan zijne 150 neefjes, die bijna een half uur van doen had- uen om tot den laatsten engelschen officier naar de andere wereld te blazener bleef geen enkele over. De soldaten zonder offi- cieren stoven dan weldra uiteen als eene vlucht musschen. De transvaalsche jongens =..ju wereldberoemd als scherpschutters. De mijnen van den Rand, waarop eigenlijk de engelsche geldwolf hel nu gemunt heeft, liggen nabij Johannesburg. Hare opbrengst vermeerdert fabelachtig. In de maand Au gustus 1898 leverden zij 398,286 oneen goud en in Augustus 1899 was de opbrengst 482.108 oneen tegen 88 fr. de once, of meer dan voor 42 miljoen fr. in do laatste maand Augustus alleen De invoer van Transvaal bedraagt 400 miljoen fr. 's jaars, waarvan meer dan de helft door de Kaapkolonie geleverd wordt. Ziedaar nu korlbondig geschetst, het klei ne vrije land, dat nog niemand heeft mis daan, met de geheele wereld in vriendschap leefde,en nu door Engeland bestreden wordt omdat het,., goud heeft. Zoo verklaart een nachtelijk inbreker den oorlog aan den rustigen burger die, bii be stelen wil. Openbare zitting op 11 November 1899 ten 5 i/s ure 's avonds DAGORDE Inhuldiging van het portret van Mijnheer den Burgemeester. Karei van 't Weeke blad is nog altijd in eene kattekoleore causa de borsteling van 15° October laatst. Hij is bijzonderlijk kwaad op het Koeke- doesblad, alias Nieuwsblad. zegt hij. Dat en verwondert ons niet van wege het Kakadoesblad van de Rijselstrate. Geene personaliteiten, Kaïeltje, personaliteiten geene De katholieken hebben waarlijk hier in Yper lang genoeg mogen ijzer bijten om nu het recht te hebben hen te verheugen over den behaalden Zegepraal. Lastig was eertijds de Strijd; en wanneer in zekere kiezingen de katholieken, alhoe wel vooruitgang doende, de nederlage kre gen, ontstonden er altijd in het liberale Kamp alle slach van betoogingeri die min dan lekker waren. De liberale vuilbladen spogen hunne ve nijnigste gafle uithel gepeupel, betaald SB ifiiiiiiii wüii 'T NIEUWSBLAD i| Hl tl) O I si. Bmoh SÜRMONT de tfOLSB" ft v 1 i

HISTORISCHE KRANTEN

Nieuwsblad van Yperen en van het Arrondissement (1872 - 1912) | 1899 | | pagina 1