54.
1867 plaels gehad.
(245.
72 mann. 100 vrouw. (299.
1
142 157
Overlydens in 1867 53 mann. 54 vrouw.
Persooneu de stad
verlaten hebbende
De bevolking der stad Dixmude beliep op 5! de
cember 1866 lot 4002 persooneu, le weten
1877 mannelyke, 2125 vrouwelyke, lotael 4002.
Geooorten in 1867 70mann. 57 vrouw.
Persooneu die zich
alhier zyn komen ves-
ligeu 72 mann. 100 vrouw. (299.
Maer, wonderlyke zaek, dit hebzuchtige en
vrekkige, tafelschuimend en gulzige liberalismus,
kan de wonderen der katholyke liefdadigheid, de
vrucbtbaerheid der krislelyke opofferingen niel
zien zonder zich in gramschap te stellen. Zulks
verbittert en vergramt het. Wy, die Iweemael de
belasting van het onderwys betalen eerstens, ten
profyle van den Staet, een onderwys dat ons vyan-
dig is en tegen hetwelk wy protesteren; dan, ons
eigen, het vtye en kt istelyke onderwys ;i wy die
zoo vele lasten op ons nemen om zoo vele goede
werken le helpen ondersteunen om, legen de
vollaïriaënsche en godtoözë drukpers, de katholyke
en geloovige drukpers te stellen; wy die godshui
zen en hospitalen opriglen en met onze eigene
penningen onderhouden, wy vinden wel is waer
met soms op ons noodzakelyke te nemen, geld
voor den Paus, voor hel werk der Heilige-
Kindschheid, met een woord voor al de edelmoe
dige en broedétlievendè instellingen.
Ja, de katholyke milddadigheid is onuitputbaer.
En ’l is juist dit welk onze tegenstrevers kwaed
maekt.
Zy gaen zoo verre van te zeggen dat wy het land
uithongeren; dal wy aen de armen onttrekken
hetgeen wy geven voor den Paus of voor de te
vondeling gelegde kleine Chineeskens; dal wy on
gevoelige herten en slechte burgers zyn. Alsdan
slaen zy deu groolen trommel, doen het groote
woord hunner philanthropic luid klinken, en
openen eene lolery ol geven een concert gevolgd
van een groot bal ten profyte der armen en nood-
lydenden(Union de Dinant.)
Het woord liberaliteit niel te verwarren met dal
van liberalismus; niets is minder liberael dan
éen'liberael.
De specialiteit van den liberael is te leven ten
koste van een andermans borze. en byzonderlyk
van die der kalholyken, van hel volk, de la canaille,
zoo als hun vriend Voltaire hel ding noemde.
De openbare schatkist en de gemeente kas is
het geriefelykste middel dat zy gevoudeu hebben
om de kapitalen in le palmen, anti-katholiejcé in-
'rjgtingen te ondersteunen, hunne ontelbare sla
ven, de openbare ambtenaren van allen aerd le
onderhouden.
Belastingen onder alle gedaenten en namen
direkle, indirekte, leeningen en vooral opcenten
ziedaer hel geheim van hunne instandhouding.
Geen geld, geene waer. Dal is et noodig, en veel
en allyd; maer vooral men wacbte zich wei van
er zelve le verschiet'én. Zoo dom nielDesnoods,
zal mén de testamenten breken of hermakenmen
zal de hand leggen op dé goederen der geeslelyke
genootschappen. Alle middels zyn goed, als’l maer
wel uitslaet.
Het hedendaegsche liberalismus heeft dit ge
meens melt hel oude heidendom, dat hel de vol
keren in twee klassen verdeelt de werkers en de
genieters. De genieters zyn de mannen die aen hel
schoteltje zitten en hunne vrienden, de mannen
der logïén. der liberale associatien, de vrydenkers
van alle kleur, en byzonderlyk de solidairen. Er
beslael eene premie voor de solidairen.
Nadat, in zitting van zaterdag, de heeren Jacobs
en Fièt e liet woord hadden gevoeld, is de dis-
kussie over de verandering van ministerie gesloten
geworden.
In zitting van gisteren, dingsdag, is de diskussie
begonnen betrekkelyk de herinrigüug van hel leger.
Verschil in meer
De bevolking onzer stad beliep dus op 51 de
cember 1867 1912 mann. 2144 vr., ttflael 4056.
56 huwelyken hebben alhier in den loop van
de edelmoedige geestelykheid, zich naer hel bal
lingschap laten leiden of het schavot beklimmen,
eerder dan den goddelpozen eed le zweeren.
In ’t jaer 1807, wie zal hel ooit vergelen Keizer
Napoleon I is lot den hoogsten graed zyner magl
en grootheid geklommen. Eerst de verdediger,
dan de laffe vervolger van dén kalholyken Gods
dienst geworden, doel hy. die oulaerde zoon van
Gods Kerk, Paus Pius VII uit Romen wegsleuren,
houdt den achtbaren ouderling in Fontainebleau
gevangen en zendt naer Vlaenderen eeneu onwelii-
geu bissphop, maer de Vlamingen weigeren den-
zelven té erkennen, en ziel
Twee honderd jónge seminaristen der Vlaende
ren roepen uitLiever soldaêt dan slechte priester!
en zy trokken op naer de verpestende lucht der
kazernen I...
Nu een woord van den staet der zaken onder
bet Hollandsclie bestier
De onvoorzigtige Wilhem, koning der Neder
landen geworden, zocht de Belgen van hunne ver
kleefdheid jegens den aposlelyken Stoel al te
trekken.
De belgische bisschoppen, byzonderlyk Mgr. de
Broglie, bisschop der twee Vlaenderen, verzetten
er zich moedig legen en wilden voor geenen Wil
hem wyken. Zy waren dezelfde gebleven als al
hunne voorgangers in hel kristen Geloof.
Zoo dan, mogen'^y met volle legt zeggen dat
onze voorouders, spyls alle gevaren, aliyd zyn ge
trouw gebleven aeu onze Moeder de H. Kerk, het
geen al 'hunnen roém, hunne grootheid uitmaekte.
.'ia b ii i -
Hel goevernemenl van Pruisen, alhoewel despo-
tiek en protestantse!), wil dal het volksonderwys
oyereenkome met hel geloove van T volk.
Dit goevernemenl koinl eene nieuwe schoolwet
voor te dragen witervan artikel 2. onder andere,
zegt hel volksonderwys behelst.: 1. hel godsdien
stig onderwys, de geschiedenis der schrilluer
medebegrepen...
De scholen in Pruisen zyn prolestansch of
kalholyk.
Iu de gemeenten waer maer eene school is, moet
de ondtjrwyzer hel geloof belydeu van de meerder
heid der kmders.
De plaels van kerkbediende en van onderwyzer
kunnen samengaeu.
De katholyke pastoor heeft van regtswege ’t be
stier en hel loezigl der katholyke scholen.
|)e katholyke aotmaelscholeu worden bestierd
door katholyke priesters.
Het pruisisch goevernemenl kent, iu ’l stuk van
volksonderwys, den geest van onverdraegzaemheid
niet, waermede ons goevernemenl besmet is.
(Gazelle van Thielt).
84
107 158
EENIGE WOORDEN OVER DE RAZERNY
u:f DER HONDEN.
Er zyn verschillige vragen gedaen geworden om
inlichtingen te bekomen over het ontwerp.
Hei goevernemenl door M. Nolhomb geïnter
pelleerd, heelt beloofd de totale schatting der
kosten medé le deelen welke noodig geoordeeld
worden om hel systeem der nationale verdedigings
werken uit te voeren.
M. de minister van oorlog heeft de wyzigingen
aengeduid welke hy van zin is toe te biengen
aen de drie militaire wetsontwerpen, welke zyn
dit betrekkelyk de herinrigting van hel leger, dit
betrekkelyk de wyze van rekruleeritig, en dit welk
het kontiogent van ’l leger van 10,000 op 15,000
man brengt.
Het jaerlyks konlingent zal op 12,000 man ge-
bragt worden in plaels van op 15,000, welk laetste
cyler door M. Goelhals voorgesteld was.
Het goevernemenl zal dus, gelyk wy het ove
rigens van den beginne af gezegd hebben, op
eenige artikels toegevingen doen, om des le beter
bét byzonderste ongemerkt en met den schyo vau
gematigd te zyn le kunnen dootfoeffeleode'meer-
derheid der Kamer zal zich gedwee door bel .Mi
nisterie laten geleiden, en zoo zullen boeren bur-
gery allengskens zwaerder en zwaerder belast
worden.
54
religie in Ysland; loco waren er twee kalhohke bisscbop-
17 Hosten Leo.
18 Huyghebaert August.
19 Loiseau August.
20 Molton Karolus.
21 Ramnul Alfons.
22 Relsin MeJard.
25 Rommclaere Karolus.,
24 Sauvage Joannes.
25 Stock Isidoor.
26 Vainlaiiinie Desiderius.
27 Vanghillewe Richard.
28 Vauslcenkisle Jacobus.
29 Vclynckx Albert.
50 Vercruysse Üesiderius.
51 Vereecke Eugenios.
52 Verschoure Arthur.
Loting.
namen der jongelingen van stad die
i aeu de loting voor de
andere branding dan gedroogd gras, komen ten hoogsien
eenige druppelkeus water van de ysmnren atgevloeid.
Wanneer de menseben zich op reis begeven, zyn ze ge-
woonlyk te peerddan, wanneer het nacht wordt, binden
zy hun peerdeke de twee voorpootjes vast, en laten hel
daer grazen, lerwyl zy zich, des zomers, in hunnen mantel
gewonden op ’t gras te slapen leggen. Des winters graven
zy zich eeneu pul in de sneeuw, en leggen zich dan, ge
wonden in hunnen mantel, in denzelveu le slapen. Hun
peerdeke laten zy een van hunne voorpootjes vry, opilei
het’l ys zoude kunuen breken en er wal verdord gras
zoeken hel ei nige voedsel wal de peerden in Ysland
hebben.
Moetende yslandersop hunnen weg een water passeeren,
dan moeten ze in ’t zomergeiyde met hnn peerdeke er door
zwemmen, want daer bestaen maer twee bruggen in geheel
Yislaud. Op de sneeuw- en yshergen kunnen de peer
dekens klimmen en klauteren als eene kalby hel- afdalen
van den berg laten zy zich glydeit lol ze aeu eene klip
komen, van waer ze zich wèèroui iaien omleeg glyden lot
pen eene andere klip en zoo voort lol ze eiudelyk op den
effenen grond zyn gekomen. ;i,
Üm v.an Depen^rken naer Ysland le gaen, Js maer één
weg; alle de schepen die komende ol guende zyn, moeten
zi*ii langs dien weg ontm.oeleu. Konden de yslainische
visseliers ook, zoo als de onze, over eenige, groote schepen
beschikken, ze zouden zich een weinig kunnen verryken,
thaer ze hebben mael* schuiten, en‘zoo zyu en blyven ze
■arhi'en zléü ty geeft’ toekomst tegemoet voor hun noch
vOdé-hunne kinderen.
Liberaliteit en Liberalismus.
14e BAamer.
a
ontvangst en de verzending der almoesen die liefdadige
menscheu tol voormeld einde hem zuilen gelieven te
bestellen. L. V.
pen, waervau een te Skalholl, in 'l Zuiden, en een te
Holov, in 'l Noorden.
De laetste bisscbop, JohnArasou, is ten jare 1551, door
de Lulhersche Detieu onthoofd geworden, na dal by iu
negen veldslagen de deensebe soldaten overwonnen had.
Sinds korte jareu nu, zyn iu Ysland twee katholyke
priesters, waervau de eene een franscbtuau, de andere een
vlamiug is.
De vlaniin», de eerw. heer Dekiere, wierd priester ge-
wyd te Brugge, iu jaer 1864. Nog hetzelfde jaer vernet
hy hel schouue eu kalholyk bisdom van Brugge, zegde
vacrwel aeu familie en vaderland, eu begaf zich met
zjueu broeder, die hem nu tol koster, kok en boer dient,
naer liet ellendige en verlatene Ysland, omhel kalholyk
geloove daer weder iu te. voeren.
Deze ievervolie priestef Verlangt voor Ysland de zon van
vryheid le zien opdagen, opdat er ons Geloove moge ge
predikt worden, un hy er zteh eene lairyke kudde schapen
moge aenwiuiien. Hy klaegl noch van koude of gebrek, hy
gedraegl zich in alles aeu'zyu lol; enkel verliiugl hy zyue
liefde lot zyneu evenureuscb le mogen oefenen.
Deze ware apostel is ihatis van Ierland gekomen, alwaer
hy 'gezónden was geweest om ahuoesën in te Zamelen voor
de Missie vqn hei Noorden, welk niel alleen Ysland, maer
oók Groeulind; de Eeroêsche en de Sbetlandsche eilanden,
Kamcliatska en éten deel van Schotland beval, ten einde iu
die dorre en verlatene gewesten ook kerken en scholen le
kunnen bouwen.
Volgeeru ook ontvangt de eerw. heer Dekiere de giften
Vrbeger, omtrent de X‘ eeuw, bloeide de katholyke zyner laiidgeuuieu. D-.»,.. ,ai d.. .-rw hwr
A' I.4 I,.i I. I I. I. I n tut f lil I IIFUS
Ziehier de j.
ingeschreven zyn om deel le nemen
nationale liiiiicie, op 19 fehruary aenstaende
1 Bever Alfons.
2 Beyen Karolus.
5 Brys Hypolilus.
4 Claeys Emilius.
5 Courcetle Guslaef.
6 Dedier Aloïsius.
7 Dehouck Poiydoor.
8 Deruyller Henri.
9 Desramaux David.
10 Deswaene Karolus.
11 Dewiide August.
12 Douchy Arthur.
13 Geysen Aloïsius.
14 Ghyssaerl Alfons.
15 Gryspeerl Renalus.
16 Hillebraul Hypolilus.
(Verlaeld naer het franech. Zie ons vorig nummer).
Wanneer de ziekte tol dit tydstip gekomen is hetwelk
men waerlyk razeruy-lydslip noemeu mag, hel is le zeggen
lol datgene hetwelk door woedende aenvalleu gekenmerkt
is, hel gelael des honds is afgryzelykzyn oog werpt eeneu
somberen blik uit die deu schrik inboezemt. Of, wanneer
men deu boud lusssheu de traliën van de kooi waerin men
bent opgesloten beefl opmerkt is hy in eene onophoudelyke
beweging, by deyninsle aeiilmsing schiet hy lol u toe, zyn
gekeumerkl gehtill latende hoorén. Woedend byl hy in do
traliën van hel kot, zoodanig dal er zyue landen Op aen
slukken springen. Biedt meu hem eeneu houten of yzeren
steel aeu, hy werpt er zich op, val denzelveu lusschen zyue
landen en byl er herhaelde malen op.
Op dezen slael vau aengeliilsle woede volgt welhaesl
eene diepe vermoeidheid. Hy verschuilt zich in eenen hoek
van zyneu nest en blyft er eeuigeu lyd ongevoelig aen alles
wal meu ook moge doen om hem op le hilseu. Vervolgens
oniwaekE hy eensklaps, spriugl vooruit eu krygt eeueu
nieuwen Wuedeudcti aenval.
Wanneer een razende hond vry loopt, loopt hy eerst,
gausch zyneu gang kutmeude besiuren, vooruithy randt
Daerom zal de eerw. heer Fuulon, alle Levende wezensaen die hy ontmoetmaer by voorkeur
professor m’t peusioiiuael Si. Louis, zich gelasten mei de de honden. Vervolgens wordt hy zyneu gang niet m£e-
