zyne Wy welen zeer wel dal de goede God zonder onze mede- St.-Pieters, altyd voor onzen Heiligen Vader.
La Liberlê van Parys maekl over de nieuwe
fransclte krygswet de volgende opmerkingen, die
waer zyn in alle landen
In afwachting der eindkrisis, door welke
vroeg of lael die wet, die zoo moeijelyk bewerkt
is geweest, moet vallen, zyn er onmiddelyke ge
volgen waervan men weldra den noodlottigen in
vloed zal kunnen bestaligenop dezedenen ’(karak
ter der natie. Ik bedoel den militairen geest, die
in alle maelscbappelyke betrekkingen zal doorko
men, die de wet zal geven aen alle geestesbewe
ging en die- alle vryzinnige gedachten by hunne
geboorte zal versmachten.
Uit het staelsbestuer gaende en op de natie
werkende is de militaire geest de volledigste vorm
van dwingelandy.
Binnen ’s lands is het de afwezigheid der vry-
heid; buiten’s lands is het de verovering.
Doch wat staet ons hierby te doen? Aen ons,
kalholyken, de publieke opinie te onderrigten, de
valscheden onzer tegenstrevers te leugcnstraffen,
hunne geheimen te ontdekken, hunne inzichten te
ontwimpelen.
Ziedaer de taek die wy ons opgelegd hebben, en
waeraen geene organen der katholyke drukpers
mogen ontbreken. De publiene opinie is immers
de grootste magl in een grondwettig land gelyk
België; en aengezien wy door ondervinding weten,
dat het de cenigsle maglisdie de liberators vreezen,
en dat zy dezelve trachten te bedriegen, zoo moeten
wy die magl tegen hen keeren, met door de druk
pers de waerheid kenbaer te maken
Zy gebruiken en misbruiken de drukpers om
hunne godsdiensthatende ontwerpen door het volk
te doen aennemen en goedkeuren; wy moetende
drukpers gebruiken om iedere van hunne mannen,
iedere van hunne werken hel masker af te rukken
en ze aen den schandpael der openbare vervloeking
vast te hechten. Geene twee aengeziglen meer
Reeds lang genoeg is het.volk nopens de persoonen
en hunne inzichten bedrogen geweest, reeds lang
genoeg hebben zy hunne aenslagen tegen onzen
Godsdienst en onze instellingen, onder den dek
mantel der schynheiligheid verborgen De tyd is
gekomen dat zy door de publieke opinie gevonnisd
worden! f
Op deze wyze is’t dat men te werk gaet en altyd
zal te werk gaen, wanneer men van zin is maet-
regeleo te nemen die den liberalerswinkel bevoor-
deeligen, maer die de belangen en de regten van
hel volk schenden. Men werpt eene proefbal, men
toetst de publieke opinie, men bewerkt, men ver-
valscht ze, en als de tegenkanting moede is of ver
dwenen, als men op het. voorgesteld ontwerp geen
acht meer neemt, wordt haestig de hand aen 'twerk
geslagen, en de loer is gespeeld
Zekerlyk gebeurt het wel soms dat zy zich
bedriegen, dat zy te vroeg hunne werking beginnen,
maer dan ook zyn zy arglistig genoeg om zich in
te trekken en betere tyden af te wachten.
’T i$ onder deze rubriek dat wy de vérledene
week in het Weekblad een artikel aentroffen, uil
dén cénen of anderen Lierenaer getrokken, in
welken het doctrinaire bladje al de schuld van het
tydelyk verlies der aktiën van de sociëteiten
LangrancFDumonceau door de katholieken wil
doen vergoeden.
Waerom? Omdat de bestuerders dier sociëteiten
katholieken zyn. Maer zooveel andere sociëteiten zyn
reeds gevallen de kompagnie-Pauwels, die de
werken van Antwerpen had aengenomen, welke
openbaer door Leopold I en zyn liberael goever-
nement beschermd wierd, deze kompagnie heeft
niets dan schuld aen hare aktionnarissen overge
laten. Noglans heelt het Weekblad nooit die kom
pagnie gekritikeerd. Over de talryke yzeren wegen
als de Badajoz, de Varnas, enz., waervan de kroo-
zen niet betaeld worden, heeft het Weekblad nooit
zyne veionlweerdiging betoond; maer daer waren
liberalen aen het hoofd dier sociëteiten, en als die
slechte zaken maken, dan spreekt hel Weekblad
van geene aenbidders van het gouden kalf.
De bestuerders der sociëteiten van Langrand
zyn katholieken, doch iedereen heeft er mogen
ioschryven. Vele liberale dagbladen, onder
andere de indépendance, hebben steeds die maet-
scbappyen aenbevolen en blyven er vertrouwen in
stellen. De Westvlaming zelf heeft ze voor iets
goed gevonden, namelykhunne annoncen op
te nemen.
En die bladen spreken van fopperyWie is de
grootste fopper, ofwel de katholieken die eene
sociëteit aenbevelen, waer zy volle betrouwen in
stelden en waer zy nog geenszins over wanhopen,
ofwel zy die de annoncen opnemen, waervan zy
niets geïooven en die zy aenzien als geschikt om de
menschen te misleiden en te bedriegen?
En dan, wat hebben die bladen, en namelyk het
Weekblad, gerept over de foppery van den bankier
V. D. M. van Yperen, die het opgesteken is met de
bagatel van acht honderd duizend franks van Dix-
mudelingen en andere sukkelaers, welke er hunne
verspaerde oordjes hadden aen loeverlrouwd?
Foppery! aenbidders van het gouden kalf!
van militaire inrigting mogelyk dat van Zwitser
land, waer iedereen zonder onderscheid opgeroe
pen wordt lol de verdediging van het land, ofwel
dat van Engeland waer hel leger samengesteld is
uit vrywilligers. De gemaklelykheid met welke
men in Belgie vrywilligers gevonden heeft voor
Mexiko, doet ons den voorkeur geven aen de laet-
ste inrigting; dezelve levert vooral het onschalbaer
voordeel op van geen dwang uil te oelenen op de
kostelykste der vryheden, op de persoonlyke
vryheid.
Indien er in het gemoed der landlieden de
minste twyfelachtigheid beslaen kon over de nood
lottige gevolgen der overdrevene wapeningen, dat
zy bel volgende uittreksel lezen uit den Geest der
Wetten, waeriti de vermaerde Montesquieu zich
uitdrukt in dezer voege
Er is eene nieuwe ziekte in Europa geko-
men zy heeft onze vorsten aengedaen, en doet
hun een bovenmatig getal troepen onderhouden.
Zy beeft hare verdubbelingen, en wordt nood-
zakelyk besmeltelyk, want zoohaest als een
Staet hetgeen hy zyne troepen noemt vermeer-
dert, vermeerderen de andere ook seffens de
hunne, zoodat men daer niets by wint dan het
gezamentlyk ruien.
Dit stuk is onderteekend door de heeren F. Van-
dekerekhove, voorzitter, en P. Bortier, secretaris.
Onder dezen titel ontleenen wy aen bet Land
van Aelsl hel volgende
De soldatery kost dagelyks aen de Europeanen
twintig millioen franks. zal aen de Belgen over
de 200,000 fr. per dag kosten, indien de nieuwe
bloedwet door de wetgevers gestemd wordt.
Waertoe moeten al die sojdaten en al die mag-
lige en kostelyke legers dienen? Is ’t om de dieven
en beurzesnyders te pakken? neen. Is ’t om roo-
vers en plunderaers te klampen? neen. Is’l om
baenslroopers en moordenaers te vernietigen? ook
niet. Is 't om order en regt te handhaven? ook al
niet. Is T om koophandel, nyverheid en landbouw
te beschermen en aen te moedigen? zekerlyk
neen. Is ’t voor hei welzyn en het geluk van ’t volk?
duizendmael neen.
Waervoor dan moeten toch die groote en
kostelyke legers dienen? Enkelyk om den hoog
moed en de hebzucht van de groeten dezer wereld
te kunnen voldoen.
fia! Waren die mannen, gelyk helgrootste deel
hunner onderdanen, bezield met kristelyke gevoe
lens; wilden zy' gelyk de gemeene lieden, de
waerheid belyden en zich aen regt onderwerpen;
waren zy te vreden met hetgeen zy regtveerdig
bezitten; begeerden zy nooit hetgeen aen een ander
loebehoorlvolbraglen zy getiouwelyk de verbin
tenissen die zy aengegaen hebben; in een woord,
indien de keizers en koningen en hunne goever-
nemenlen zich onderwierpen aen de wetten van
God, men zou die schrikbare legers niet hebben,
al die nuttelooze millioenen niet moeten betalen,
al die tranen en droefheid niet zien en al die ar
moede en ellenden niet uilstaen. Integendeel
koophandel, nyverheid, landbouw zouden meer
bloeijen en vooruitgaen, en ér zou vrede, voor
spoed en vreugde onder de volkeren komen.
Het zyn dan de grooten dezer wereld, en zy
alleen, die de schuld en de oorzaek zyn dal al
dal bloed vergoten wordt, al die duizende rtlillioe-
Het vrye genootschap van landbouwers van
Ghislel dat, zoo wy gemeld hebben, de noorweeg-
sclte aerdappels als eene byzondere goede soort
gaet invoeren, heeft eene petitie gezonden aen de
Kamer der representanten, welke petitie wy hier
vertalen
Aen de heeren Leden van de Kamer der volks
vertegenwoordigers.
Myhhêeren,
Het ontwerp van militaire herinrigting het
welk aen uwe beraedslaging onderworpen is, heeft
op de landelyke bevolking een pyulyken indruk
gedaen.
Men wil vooreerst hel jaerlyksch kontingent
vermeerderen en alzoo een grooter getal werkende
handen aen den landbouw ontnemen!
Men wil hel ramplaceren afschaffen hetwelk
5 a 400 franken kost, en de assurantie door den
Staet in de plaets stellen, het is te zeggen de vry-
kooping welke, vooreerst op 1,000 franken gebragl,
achtervolgend, gelyk in Frankryk, op 5,000 franken
zou komen.
Men wil het oorlogsbudjet brengen op 75
miljoen, daer, over weinige jaren, 25 miljoen vol
doende waren en de som van 50 miljoenen reeds
overschreden is.
De nieuwe tosten van allen aerd, op wie zul
len die voornamelyk vallen?
Op de landbouwers!
Voor het vrye Belgie zyn maer twee systemen
fi
I
by die mogen wy aen onze kameraden zeggen Ik gevoel hct, ik kunnen toch niet overal tegenwoordig zyn. Reeds
Jii nnt> 1 r-i k/m vnr7/iLnr(1 tni'f rlnn hoinnl In nnnn IvZli ilr in vuur nAivóaet ïlcwl.sn rlriz» iJ/ rln r
Cai
Bn
lot
IIIU
CU
be
we
vo
on
Ev
we
iyi
Me
vei
I
on
voe
1
1
i
b
v.
H
u
bI
vy
de
bi
't
ei
Ui
et
te
h<
in
ae
ba
filt
«e
d
n
is
H
c
b
t<
k
w
VI
<1
k
hulp den vrede aen de H. Kerk kanwedergeven, maer wy
welen ook dat God zyne uitverkorenen in de beproevingen
vormt. Helpt ons toch volgens uwe krachten, want de
ziekte is groot en vergt krachtige geneesmiddels. De een
heid der Katholyke. Kerk is zoodanig, dal meq in deze om
standigheid geinakkelyk kan zien wie kalholyk en wie het
niet is. Hel Hoofd lydt, al de goede kalholyken moeten
met hetzelve lydcn, daeraen.kent men de liefde.
Deze vurige overtuiging en redeneerkracht moet de pro
testanten zelve tot bewondering dwingen. De kettery ge
voelt het, haer ryk is in Holland geëindigd, T is niét te ver
geefs dat een volk, tot in de ziel getroffen, 't bloed zyner
kinderen schenkt
Meer dan 1,200 waren er die, dep dag der verheerlyking
der marlelaers van Gorcum, rond St. Pieter’s Stoel ge-
schaerd, innig zworen voor den vrede en de eenheid der
H. Kerk te sterven. Mentana kan getuigen lioe zy den eed
gehouden hepben, Onder die 24 zouaven die op het slag
veld bleven waren er 11 Nederlanders, en ouder de 57 ge
kwetsten, telde men er 24. Zy die overblèveti schenen er
bedroefd om te zyn. a Ik was in aide anderp veldslagen,
schryft een dezer, uitgenomen te Bagnora; maer dan
hadden wy de handen vol te Valentino, behia, te Farnèze,
waer wy onzen goeden Dufoumal zagen vallen! Ah wy
zes inaei
rw héb ik inliet voer geweest.’ lieden doé ik de wacht op
WH HI inn I .111 HM» i liltiii
De aenbidders van bet gouden kalf.
hem aen zich naer Valentino, waer men aen het slryden
was, te begeven. Als door Gods ingeving, gaen zy naer
Bagnora en vernemen met vreugd dat de gekwetste nog
leefde. Heykamp sprak nog eene laetsle mael zyne biecht
in de inoederlael, ontving de H. Sakramenten der ster
vende, en gaf eenige stonden nadien zyne ziel aen den
Schepper met een geluk en eene tevredenheid, die aen al
de ontslaenders tranen van ontroering afperste. Het lig-
rhaem van den martelaer rust in de hoofdkerk van
Bagnora.
Men vindt in de geschiedenis geene schoonere figuren
van heldenmoed en eenvoudige grootheid De Kruisvaer-
ders, die zos belangloos ter verdediging van hel H. Land
snelden, zyn bewonderensweerdig; maer'onze pauzelyke
Zouaven mogen hen vryelyk vergeleken worden.
De brieven van deze edelmoedige jongelingen zyn vol
van verhevene gevoelens. Ziehier eenige uittreksels dezer
brieven, wonderbaer van openhertige gedachten en die nu,
als een kostelyke schal, voor hunne familien en hun
vaderland zullen bewaerd worden.
Lodewyk Megel, van eene achtbare familie uit Limburg
schreef qa den slag van Bagnora. De heiligschenderien
door de Garibaldiaöen in de kerk en hel klooster gepleegd’
ontrukten hem bittere tranen. Met zyn bloed zou I.
scbrikkelyke ontheiligingen willen uitwisschen en de eer
van zyuen God wreken. Vaertwel, zegt hy aen
De oorzaek der groote legers.
ouders, vaertwel. Wanneer gy de lyding myuer dood zuil
vernemen, weent niet. Bedankt liever God en zingt
Alleluia!
Pieter Willems, van Tilburg, die ook te Bagnora streed,
schryft aen zyne ouders Gyzoudtu niet kunnen ver
beelden wal schoone veldtocht hel is legen de vyandeu
der H. Kerk te slryden 1 Wanneer ik met de bajonnet voor
uit over de lyken der gesneuvelde Garibaldianen loop onj
er nog andere te doen vallen, ah wy dunkt den hemel
geopend te zien Vaerwel, liefste ouders, vaerwel broeders
en zusters, duizend mael vaerwel. Ik scheur my los aen al
wal my duerbaer op deze aerde is. Morgen zullen wy
weèr niöedig ten stryde trekken Ik hoor reeds hel com
mando Vooruit mync kinderen! Moed! Vooruit! Voor
Pim IX! Naer hel vuer ludien ik overleef, zal ik u naer
eiken veldslag schryven sterf ik, dan zal een myner vrien
den u de lyding doen.
Onniogelyk iets christelyker en grootscher te lezen dan
de bulletins door den dapperen Pieter Willems naer Hol
land gesnierd:» Wat zuilen wy nog te slryden hebben
Gelukkig voor ons dal wy niet noodig hebben te vragen
Wat is de waerheid? Wy geïooven dal de Paus Pius IX. de
plaetsvervanger is van onzen Zaligmaker, en indien ons
het geluk te beurt valt voor de H. Kerk te sterven, dan
ga sterven maer ben verzekerd naer den hemel te gaen.
