EEN RAT
I
Nieuws uit Nieuport
Wetenschappelijke kronijk
Van alles wat
Uit Nieuport-Baden
Ministerieele Crisis. De jacht naar
MENGELWERK
1
We moeten ze vangen!
/Wordt voortgezet).
De kreeften zijn talrijker en grooter op de
Amerikansche kusten van den Allandtischen
Twee zeer verschillende dieren, de giraaf en de
miereneter bezitten de langste tong der wereld.
Dit ergaan overtreft, bij den eenen en bij den
anderen, zeslig centimeters.
stoelen, op den drempel
voorbij was, bracht zij
1910
55.490.000
De misdaad des vergittiglngs wordt zeven maal
op 100 door vrouwen bedreven.
door
PIETHR T-A-CK
kwamen afgelopen.
Maar het was onmogelik! Hoe zou die rat dat
eten uit den bak halen? Er was een deksel op,
een zwaar deksel in zwart verlakt geutijzer, met
van voren een gat, waar de schopsteel door kon.
Ja, er was een opening in, maar kon een rat daar
door? Hoe was dat in Gods naam mogelik?
En hare gedachten waren er mee vervuld all
zij de voordeur ontsloot, de deurvleugels wijd
openrukte, en de frisse, reine morgenlucht voel
de blnnenstromen. Het was zoo muf daarbinnen.
Het rook er naar bedorven lucht, en tabakswalm,
verschaald bier en jenever. Zij bleef wat ademen
op den drempel, met de linkerhand aan den hals
het jurkje toenijpend dat los aan hare borst hing.
Zoo bleef zij enige stonden de vroege werklieden
nastaren, die zich in blauwen kiel en diemieten
broek, met de gestreepte katoenen knapzak op
den rug, naar hun werk begaven, ginder, waar
die planken en balken als reusachtif speelgoed
opeengestapeld waren, waar die bruiogeteerde
binlanders lagen gemeerd naast die logge zeil
en stoomschepen, die met de romp hoog boven
de wal uitstaken, en waarvan de masten met
raas en takelage zoo bosachtig in de lucht op
schoten... Of zij volgde met het oog de blinkende
evenwijdige sporen, die In de verte schenen in
elkaar te lopen, en waarop de goederentreinen
dag in dag uit manoeuvreerden...
De koele morgenlucht deed haar rillen; ze nam
Fhilharmonie. Morgen Zondig 28"
dezer geeft de Philharmonic een groot Concert
op den zeedijk te Mlddelkerke. Geen twijfel dat
ons gekend muziek nogmaals een welverdiende
bijval zal Inoogsten.
Vertrek met den tram van 14 u. 1.
Terugkeer alhier om 20 u. 10; daarna ronde In
stad, vergezeld door de nieuwe schitterende
acélylène fakkels.
Daai het Nieuwsblad hardnekkig de ontwikke
lingsfeer loochent, zal het zeker niet ongepast
zijn onze lezers nadere kennis te laten maken met
een nieuw wetenschappelijk feit dat, eens te
meer, de nauwe verwantschap tusschen den
mensch en de groote apen bewijst. Eenige be
knopte vooratgaanoelijke uitleggingen zullen
daartoe noodig zijn.
In f902 bewezen de fransche geleerden Richet
en Portier dat, wanneer men aan een dier eene
zeer kleine hoeveelheid van zeker gift Inspuit, en
vervolgens, wanneer het reeds gansch hersteld
is, nogmaals van ditzelfde gift eene dosis inspuit
die twintigmaal kleiner is dan de kleinste die
noodig zou zijn om een gelijksoortig dier, dat de
eerste bewerking niet zou ondergaan hebben, to
doen sterven, men nochtans, reeds in de eerste
seconden na de tweede inspuiting, zeer erge
verschijnselen waarneemt, als hevige brekingen,
moeilijke en pijnlijke ademhaling, verlamming
der achterpoorten, enz.
Het volgende jaar bestatigde Arthus dat men
gelijksoortige verschijnselen kan te voorschijn
Indien al het bestaande zilvergeld van de
wereld gelijk verdeeld was, zou leder persoon
eene som van ongeveer vijf en dertig franken
ontvangen.
Er bestaat te Sanla-Rosa, in Callfornie eene
kerk in hout, die twee honderd menschen kan
bevatten en waarvan al de planken, zonder eene
uitzondering, voortkomen van een enkele der
reusachtige roode boomen die in de nabijheid
groeien.
Een viool van Stradivarius, dagteekend van
1716, is onlangs voor 50.000 franken verkocht
geweest.
Waarlijk het weder begunstigt ons.
Wel Is waar Is het niet overdreven warm, toch
Iaat het de talrijke vreemdelingen toe aangename
uitstapjes te doen en zich lo de frissche zeelucht
en het gezonde zand te vermakeo.
Zondag laatst was het Nieuport-Baden kermis.
Ter dier gelegenheid gaf da koninklijke Harmonie
van Meenen een groot Concert, dat rechtuit
gezegd, onder alle opzichten heel kundig waa
uitgevoerd. Waarlijk de heer Bestuurder en zijne
talrijke muziekanten hebben zich hunne oede
faam waardig getoond, en we zeggen hen voor
toekomend jaar tot weerziens!
Er waren uiterst vele aanhoorders, en het
publiek weet de schoone Concerten, die hier
reeds dees jaar plaats hebben gehad, naar waarde
te schatten.
Maandag avond was er fakkeltocht, opgeluls-
terd door de fanlaren van Oostduiukerke. Nog
maals was er veel volk en leven op onze bad
plaats.
We durven verhopen dat het weder nog gerul-
men tijd met ons zal zijn, dat het groot getal
bez takers, dat hier voor den oogenöllk vertoeft,
ons zoolang mogelijk zal bijblijveo, en dat alle
neringdoeners zich alzoo in een voordeelig sei
zoen zullen mogen verheugen.
kachel, om de tafels en s'
en als het eerste onweer voorbij was, bracht zij
het nieuws uit Madame, er is een ral in huls!
Een ral? Jesus-Marla!
Ja, madame, een rat! En terwijl zij in het
vers gestrooide zand met de keerborslel golvende
lijnen trok, zette zij al de gronden van haar ver
moeden uiteen. Madame, volgde haar met ogen
en mond die van schrik en verbazing wijder
opensperden, naarmate Malvlne met hare vertel
ling vorderde. En als deze op haar borstel leu
nende besloot Ja, madame, er Is een rat! was
hare verbazing ten toppunt gestegen.
Maar Here toch, riep zij uit, en kwam in
hare onrust enige stappen vooruit, maar bleef
dan weer nadenkend en bekommerd staan...
Maar Here toch, Malvinel
Maar zij hadden belden het gevoel alsof zij voor
een groot ongeluk stonden, dat niet meer af te
wenden was.
Maar gauw ontwaakte de zelfslan ilgheld weer,
en dan dacht de bazin opeens aan de hesp, die
achter de deur van het zijkamertje hing. Ze had
den er sinds dagen niet meer van gaten. Ze ging
er naar toe, hief ze van de nagel en ja Maar
Malvlne, schreewde zij, zie eens wat een groot
In godsdienstig opzicht bestaat er gelyk-
heid tusschen de geloovigen zoolang de
geldzak er niet mede bemoeid is, want
Voor het geld en het smeer
Likt de kat de kandeleer!
In politiek opzicht bekreunen zij zich
om geen gelijkheid of rechtvaardigheid.'
Woorden zijn voor hen geen oorden
Zij genieten meer voordeel met in de gunst
van den baron of edelman te staan, die
voor hun politiek doel zijne brandkast
opent, dan met te stryden voor de edele
verzuchtingen van het volk, zooals pries
ter Daens, Fonteyne en anderen die leden
vao
Verschil
5.910.000
7.370.000
151.800.000 165 080.000 13~28aÖÖ<)
Jacht. De opening van de jacht la veelge
steld op den 3 September cp don linkeroever van
de Samber en de Maas, en den 10 September, In
de andere gedeelten van Belgle.
haar standpunt neemt en hare grondslagen godsdienst,
ontleent aan den katholieken godsdienst, -
door hare aanhangers aangekleefd, alhoe-
wel niet door ben naar de letter beoefend.
Alle godsdiensten zijn gesteund op eer
lijkheid, op rechtvaardigheid en ook wel
op gelijkheid. Volgens de christelijke leer
zijn armen en rijken op denzelfden voet
gesteld; hebben zij dezelfde plichten te
vervullen; genieten zy van dezelfde ver
troostingen en hiernamaalsche voordee-
len. Ja, de armen werden zelts door den
Zaligmaker uitverkoren om zijne liefde
volle leer te verkondigen en te versprei
den, vermits hij twaalf arme visschersals
apostelen nam. Hier zij terloops gezegd en lijden om de ware godsdienstleer met
dat het aldus zou moeten wezen, alhoewel
iedereen weet en dagelijks bestatigd dat
de rijken in Gods tempels heel wat meer
voorrecht genieten dan den armen sukke
laar, voor wien bereidwillige geburen met
het zakje in de hand van deur tot deur
moeten gaan bedelen om dien armen afge
storvene drommel in Gods huis te kunnen
doen begraven en dat eenieder overtuigd
is dat de opvolgers van den apostel Petrus
het heel wat heter stellen dan in d’oude
tijden. Maar als arm en rijk op gelyken
voet moeten gesteld worden, hoe komt het
dan dat het overgroote gedeelte der kleri-
kalen nog immer de nieuwe legerwet ver-
wenschen en er krachtdadig hebben tegen
gestreden, om te beletten dat de rijke
familiezoon in de kazerne in aanraking
kome met den nederigen boerenjongen,
met den armen visschersknaap? Hoe komt
het dan dat de vlijtige werkman, die door
zijn vruchtbaren arbeid zoowel medewerkt
tot den voorspoed van het land als den
rijkgeborene, voor de stembus maar over
één enkel stemmetje beschikt, terwyl de
laatste met zijne drie en vier stemmen den
wil der massa vernietigt? Hoe komt het
dan dat twee burgers met evenveel be
kwaamheid bedeeld voor de stembus van
verschillende waarde zijn? Hoe komt het
dan dat menigeen, wiens eigendommen
voor meer dan de waarde soms belast zyn,
drie ja viermaal meer recht geniet dan
den vlijtigen neringdoener wiens hoogste
geluk bestaat in het eerlyk aaueenknoopen
der twee eindjes van het jaar? Hoe komt
het dan dat een jongeling, verstandig en
geleerd, omdat hij het gebod van God
«Gaat en vermenigvuldigt u niet na
komt, maar voor één telt wijl een andere
die in ’t zelfde geval verkeert, doch er toe
geraakte zich de kruin te doen scheeren,
voor drie of vier telt?
Is die onverstaanbare en on verdedigbare
toestand niét gansch tegenstrijdig met de
ware godsdienstleer? En is het de klerikale
partij niet die dusdanigen toestand in het
leven houdt? Is het verschil dat zij aldus
tusschen al de krachten eener zelfde
samenleving doet ontstaan niet eene oor
zaak van afgunst? Is dat de ware naasten
liefde die alom zou moeten heerschen?
Op alle punten van hun politiek pro
gramma zijn de klerikalen het overigens
niets eens met de voorschriften van den
de openslaande ministerportefeuilles is nog Im
mer open. Velen loeren er roet gunstige oogen
op. doch de eenen worden te licht, de anderen
te onbekwaam gevonden. Nieuwe namen worden
dagelijks vooruitgezet, doch papa Schollaert kan
er maar niet (00 besluiten eene keuze te doen.
Die toestand geeft ons een goed gedacht van
de bekwaamheid van de katholieke regeerlngs-
mannen; ze zitten daar met een 80 tal, en men
vindt er nog geeo twee die waardig zijn een ral-
nlsterfrak aan te trekken.
Slichtend, hé.
Oceaan dan op dezes Europeesche kusten. Men
heeft somtijds In den Canada en in de Vereenlgde
Stalen van die weekdieren gevangen, die het
buitengewoon gewicht van 10 k. overtroffen.
De rijkste monark van de wereld Is voorzeker
de Keizer van Rusland. Hij bezit onmetelijke
gedeelten landerijen, waarvan bet jaarlijkeeh
Inkomen ten minste op 60 inlllloen franken mag
worden geschat Hij bezit overigens vele goud
en zilvermijnen, en den onderhoud van zijn
huishouden wordt geschat op 25 mlllloen.
De duitsche Keizer heeft 20 mlllloen per jaar
en het Inkomen van groote domeinen.
De Keizer van Oostenrijk trekt 25 mlllloen, en
de toning van Italië 2 500 000 franken.
De mikado heeft eene bnrgerlijke lijst van 20
rollllrven, maar gezien hel goedkoops der prijzen
roepen, niet meer met giftige zelfstandigheden,
maar zelfs met eene gansch onscbadelijke, als
bloedwel of serum.
Die laatste kwestie werd grondig bestudeerd
door Otto, in Duitschland, en door Rosenau en
Anderson in Amerika. Wij zullen uit do onder
zoekingen dezer geleerden slechts mededeelen
wat tot ons doelwit nuttig is.
Wanneer men aan eene Oostindische rat of
varkens konijntje (in ’t fransch cobaye) het
honderdste deel van een kubieke centimeter
bloedwel of serum van eene ander» bepaalde
diersoort (paard bijvoorbeeld) inspuit, wanneer
men dan later, na 10 of beter 15 dagen, van het
zelfde diertje nogmaals, maar ditmaal in het
buikvlies en niet meer enkel onder de huid, 5
kubieke centimeters serum van dezelfde olersoort
inspult, zoo zal het bewerkte diertje onmidde-
lijk teekenen van onrust en lijden vertoonen; Jspan, stelt die som In Europa ean inkomen
«4an,k.1ln„ 1 -II --..«I- voor Van 80 millloeo.
De shah van Perzie heeft een fortuin van 150
mlllloen. Daarbij ontvangt hij van den staat een
jaargeld van 12 mlllloen.
De burgerlijke lijst van den koning van Enge
land, beloopt tot meer dan 10 millioeo; deze van
de konlngen van Portugal en Griekenland tot
1 300.0O0 franken.
De afgezette sultan was uitermate rijk. De voor
zitter van de vereenlgde staten daarentegen trekt
slechts 250.000 franken per jaar, en deze van de
Heloetlsche Confederatie moet zich met 12.000
franken te vreden stellen.
Staatsspoorwegen. Hoe bet reizen
en hel voer per spoorweg toeneemt, vooral dees
jaar, blijkt uit de volgende vergelijkingstafel.
Opbrengst der exploitatie van Staatsspoorwe
gen gedurende de zeven eerste maanden
1909
Reizigers 49 580.000
Goederen 102,220.000 109.590 000
het spoelwater, besprenkelde de vloer, nam op
hel achterplaatsje de keerborstel van zijn nagel
en begon te vagen, eerst in de hoeken, dan lange
de kanten, alles naar het midden toe.
Stofwolkjes warrelden op en speelden in de
witte lichtstralen, die door de waaier btnnen-
piiemden. Malvlne dacht, al vagende wat een
vuile boel het was, dat zand gemengd met het
slijk van de straat en de speeken der mensen, die
afgezogen en afgeknauwde stompjes cigaar, die
uitgekouwde pruimen tabak. Maar, waar kwamen
al die plasjes en die rolletjes vandaan in deze
hoek? Toen schoot haar weer het beeld van een
rat voor de geest, en dan dacht zij aan niets
anders meer. Een rat, een rat! Ze zag ze duidelik
voor hare ogen, dik, groot, zwartgrijs, met
onheimellke ogen en lange w. Igelijke staart. Zij
hoorde nu niets dao de regelmatige vagen van
haar keerborstel over de plankenvloer, en als het
keersel te midden van de herberg op een hoop
lag. vuil en walgelik, stond het bij haar vast er
was een rat.
De bazin kwam naar beneden, in eeo grijze
blouse en zwarten onderrok. Zij droeg haar geld
kistje onder den arm en ging het in de kast van
het zijkamertje sluiten. Dan lei ze wat wisselgeld
in de tooglada, en begon Malvlne de volle laagte j gat! ’t Is zonde! zo goed eten! Maar die ra* zal
geven omdat zij ten achteren was met haar werk, ons ruineren, want die beesten bijlen alles kapot!
Dat was zo hare manier ”T
Malvlne had nu vers zand gestrooid om de
zijne ademhaling zal versnellen en moeilijk,
pijnlijk worden; zijn hart zal verflauwen, zijn
warmtegraad zal dalen, en ns eeo half uur of een
uur zal het misschien sterven.
En nochtans zal eene andere Oostindische lat,
die de eerste inspuiting niet ondergaan heeft,
zonder ziek te zijn eene vijfmaal grootere hoe
veelheid surum verdragen.
De eerste Oostindische rat wordt evenwel maar
ziek wanneer de tweede Inspuiting gedaan wordt
met serum van dezelfde diersoort, hebben wij
gezegd. Wanneer de eerste gedaan werd met
paaidenserum kan de tweede gedaan worden met
serum van een konijn, van eenen os, van eene
geil, enz. zonder dat net bewerkte dier ziek
worde. En dat is het juist wat ons hier aanbe
langt.
Inderdaad in de Compteo rendu* de la société
de biologie van 17 Juni 1910 zien wij da», vol
gens de opzoekinge van den heer T. Jamamou-
chl, de Oostindische ratten die eene eerste in
spuiting van menschenserum ontvangen hebben
sterven wanneer de tweede met serum van eenen
Sjimpanzee gedaan wordt, terwijl zij oveileven
wanneer die tweede Inspuiting gebeurt met
serum van eenen niet mensch vormigen aap
(meerkat b. v.) Men weet dat de Sjimpanzee een
groote mensch vormige aap uit Afrika is.
Omgekeerd, wanneer de eerste Inspuiting ge
schiedt met Sjlmpanzeeserum, zal het dier ster
ven wanneer de tweede met tnenschenserum
gedaan wordt, terwijl eene eerste inspuiting van
serum van lagere apen zonder schade voor het
dier kan gevolgd zijn van eene tweede inspuiting
Wij moeten daaruit eens te meer besluiten dat
zooals men het, sedert dat Husley het voor eerst
deed, meer dan eens heeft aangetoond, de ver
wantschap tusschen den mensch en de mensch-
vemiige apen grooter is dan tusschen deze laatste
en de overige apen.
En dit pleit machtig ten voordeele der ontwik
kelingsfeer.
de politiek in verband te willen brengen,
zooals de liberale kampers doen die niet
den godsdienst raadplegen maar handelen
volgens hun geweten om gelijkheid en’
rechtvaardigheid te betrachten.
Malvlne kon maar kwalik begrijpen, als zij
’s morgens vroeg vakerig en licht aangekleed
naar beneden ging, hoe het kwam, dat op de
planken vloer van de gelagkamer morzeltjes,
splinters en snippertjes verspreid lagen. Nu weer
dat zij halt gedachteloos en werkluigelik de
treden voor zich afging, met een vage herinne
ring aan den roes van gisteravond, de sleutel
omdraaide en de deur openstiet, viel haar blik
dadelik op de grond. Sapperdeen, daar lagen ze
weer, die kleine spaanderljes, die haar wit legen-
blonken, die fijne snippertjes gazetpapier, bier
en daar die morzeltjes brood, korst van Holland-
sche kaas en eierschalen. Toen dacht zij opeens
aan haar avondmaal van gisteravond, waarvan
zij de overblijfsels in de kolenbak had geworpen.
Zou er een rat in huis zijn?
Malvine huiverde bij die gedachte. Het was
haar, of al de ratten en muizen waarvoor zij in
haar leven reeds geschrikt had, op haar nu
